مهسا مژدهی: تنها چند روز پیش از آنکه دمشق سقوط کند، ابو محمد جولانی که دیگر خودش را احمد الشرع معرفی میکرد مقابل خبرنگار سیانان نشست تا مواضع سیاسی خود را اعلام کند. تصویری که از او در آن روز منتشر شد ارتباط زیادی با تصاویری که از جولانی به عنوان رهبر تحریرالشام در طی سالهای جنگ داخلی در سوریه نشان داده میشد، نداشت. رسانه بعدی که سراغ احمدالشرع رفته بیبیسی است. اما این تمام استقبال غرب از جولانی، چهره مطرج این روزها در سوریه نیست. اروپاییها این روزها در حالیکه تردید فراوانی در مورد آینده سوریه با معارضان مسلح سابق دارند، اما برای دیدار با آنها سرودست میشکنند.
دیپلماتهای ارشد آمریکایی در راه شام
احمد الشرع یا همان ابو محمد جولانی در فهرست تروریستی ایالات متحده قرار دارد و با وجود تحولات اخیر، تغییری در این وضعیت به وجود نیامده است. آنها برای پیدا کرد جولانی جایزهای ۱۰ میلیون دلاری تعیین کرده بودند که نشان میدهد او تا چه اندازه بهعنوان چهرهای که با استانداردهای غربی یک تروریست محسوب میشود، دارای اهمیت بوده است. اخیر متیو میلر سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در بگومگویی با یک خبرنگار آمریکایی بر سر اینکه بالاخره تکلیف احمد الشرع چیست و آیا جایزه برای جولانی هنوز سر جای خود است یا نه گفت که این جایزه کماکان پابرجاست. اما ظاهرا ایالات متحده، به این ماجرا تک بعدی نگاه نمیکند و برای ارتباط گیری با سوریه عجول است.
پنجشنبه شب فایننشال تایمز نوشت که با وجود پابرجا بودن جایزه ۱۰ میلیون دلاری، دولت ایالات متحده در صدد است تا با تحریرالشام در سوریه ارتباط بگیرد. در این گزارش مشخص شده که شخص بایدن در نظر دارد دیپلماتهای ارشد خود را برای دیدار با ابومحمد الجولانی به دمشق بفرستد.
از زمان آغاز حملات علیه دولت اسد تا امروز، دستار و لباسهای سنتی خود را در آورده و لباسهای جدیدی به تن کرده که بینندگان را یاد زلنسکی و فیدل کاسترو میاندازد و البته برندبازها معتقدند آن لباسها را از برندهای اقتصادی چینی میخرد. اما محمدالشرع در دیدار با مقامات اروپایی، همان لباس را هم عوض کرده و با کت و شلوار به استقبال آنها میرود.
این منابع گفتهاند قرار است باربارا لیف، دیپلمات ارشد وزارت خارجه آمریکا رهبری هیئت دیپلماتیک این کشور به دمشق بر عهده داشته باشد. این دیدار اولین دیدار رسمی مقامات دولت بایدن با هیئت تحریر الشام در دمشق خواهد بود. اما؛ قبل از این ماجرا هم دیپلماتهای آمریکایی به دنبال برقراری ارتباط با تحریرالشام از طریق ترکیه بودهاند.
دیدار دیپلماتهای انگلیس و آلمان با الجولانی
آنهایی که تحریرالشام را از دوران جنگ داخلی سوریه دنبال میکنند، احتمالا تصویر اولین مصاحبه ابومحمد الجولانی با شبکه قطری الجزیره را به یاد دارند. او در مقابل خبرنگار کارکشته عرب نشست و پشتش را به دوربین کرد و از جولانی تنها دستار و لباس عربیاش مشخص بود. در آن زمان تحریرالشام هر چند راه خودش را از داعش و القاعده جدا کرده بود اما در لباس پوشیدن همچنان از روی دست مقامات بالا رتبه این دو گروه تروریستی الگو برمیداشت. او از زمان آغاز حملات علیه دولت اسد تا امروز، دستار و لباسهای سنتی خود را در آورده و لباسهای جدیدی به تن کرده که بینندگان را یاد زلنسکی و فیدل کاسترو میاندازد و البته برندبازها معتقدند آن لباسها را از برندهای اقتصادی چینی میخرد. اما محمدالشرع در دیدار با مقامات اروپایی، همان لباس را هم عوض کرده و با کت و شلوار به استقبال آنها میرود.
طبق گزارشی که رویترز در مورد این دیدار منتشر کرد: دیپلماتهای آلمانی با مقامات دولت انتقالی در دمشق دیدار و درباره حضور نمایندگی دیپلماتیک آلمان در سوریه گفتگو کردند. گفتگوها در مورد وجود فرصتهایی برای نمایندگی دیپلماتیک آلمان در دمشق ادامه دارد. وزارتخارجه آلمان گفت که گفتگوها بر “فرایند انتقال فراگیر در سوریه و حفاظت از اقلیت ها” و همچنین “امکان حضور دیپلماتیک در دمشق” متمرکز بوده است.
اما به غیر از آلمانیها فرانسویها و انگلیسیها هم دیدارهای مشابهی داشتهاند. گفته میشود که در دیدار دیپلماتهای انگلیسی با محمد الشرع او ضمن ابراز امیدواری به بهبود روابط با انگلستان خواهان لغو تحریمها علیه سوریه شده است. این درحالیست که جولانی دستکم دوبار، در سالهای ۲۰۱۵ و ۲۰۲۱ علیه غرب مواضعی تند و تیز اتخاذ کرده و کشورهای اروپایی را خطری برای سوریه دانسته و خواهان مبارزه با آنها شده بود.
جولانی اما اینبار در دیدار با هیاتی انگلیسی تاکید کرد: آنچه در سوریه رخ داد پیروزی مردم مظلوم بود و این پیروزی بدون تخریب زیرساختها و بدون هیچ جابهجایی رخ داد. جولانی با این ادعا که انگلیس نقش مهمی در سطح بینالمللی دارد، ضرورت در احیای روابط را به گوش دیپلماتهای انگلیسی رساند.
فرانسویها طی ۱۲ سال گذشته سفارت خود را در دمشق تعطیل کرده بودند. اما همزمان با حضور هیاتی دیپلماتیک از پاریس، پرچم فرانسه بر سفارت این کشور در سوریه به اهتزاز درآمد.هیات فرانسوی پس از ورود به دمشق تاکید کرد: پاریس در جریان مرحله انتقالی در کنار ملت سوریه خواهد ایستاد و از آنها حمایت خواهد.
همزمان با حضور هیاتهای دیپلماتیک کشورهای مهم اروپایی، دمشق شاهد حضور گییر پدرسون، فرستاده ویژه سازمان ملل در امور سوریه در دمشق و دیدار او با ابومحمد جولانی، سرکرده هیأت تحریر الشام بود. جولانی در این دیدار گفته تغییر دولت در سوریه تغییر در قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل در سال ۲۰۱۵ را براساس واقعیات جدید ضروری میسازد و پدرسون بر اهمیت تشکیل دولتی فراگیر تاکید کرده است. البته در کف خیابانهای دمشق، سوریها چندان از حضور پدرسون خوشحال نشدند. رسانهها ویدیویی از زنی سوری را منتشر کردند که در آن او لنگه کفشی را به سمت نماینده سازمان ملل پرتاب و از او بابت دیر آمدن به سوریه گلایههای تندی کرد.
فرانسویها طی ۱۲ سال گذشته سفارت خود را در دمشق تعطیل کرده بودند. اما همزمان با حضور هیاتی دیپلماتیک از پاریس، پرچم فرانسه بر سفارت این کشور در سوریه به اهتزاز درآمد.هیات فرانسوی پس از ورود به دمشق تاکید کرد: پاریس در جریان مرحله انتقالی در کنار ملت سوریه خواهد ایستاد و از آنها حمایت خواهد.
سوریه در سالهای پس از جنگ داخلی، هرگز نتوانست به وضعیت پیش از ۲۰۱۱ بازگردد. دولت بشار اسد حتی اگر میخواست هم توانی برای بازسازی زیرساختهای نابود شده کشور نداشت. او اقدام به ایجاد نمایشگاههایی کرد تا سرمایهگذاران غربی را به سوریه بکشاند و فلاکتی که جنگ بر سر این کشور آورده بود را جبران کند. با اینحال تلاشهای اسد به دلیل عدم محبوبیت او و پروندههای حجیم حقوق بشری دولتش، نادیده گرفته شد. اما حالا بهنظر میرسد با چراغ سبزی که محمدالشرع یا همان جولانی به غربیها که روزگاری دشمنش بودهاند نشان میدهد، کشورهای غربی پا را از درخواستهای سیاسی فراتر گذاشته و وارد گود شوند.
۳۱۱۳۱۲
