به گزارش خبرگزاری یولن و براساس گزارش زومیت، جمعه ۱۹ دسامبر ۲۰۲۵، دنبالهدار 3I/ATLAS، سومین بازدیدکنندهی میانستارهای که بشر تاکنون شناسایی کرده است، درمیانهی سفر یکطرفه خود در منظومهی شمسی، بالاخره از کنار سیاره زمین گذشت و فرصتی بینظیر برای اخترشناسان سراسر جهان قرار داد تا آن از نزدیکترین فاصلهی ممکن رصد کنند.
اطلس روز گذشته در نزدیکترین حالت، از فاصلهی خیرهکنندهی ۲۷۰ میلیون کیلومتری زمین گذشت. برای درک این مقیاس عظیم، کافی است بدانید این فاصله تقریباً دو برابر مسافت زمین تا خورشید است. به همین دلیل، این دنبالهدار چند کیلومتری با چشم غیرمسلح مشاهدهپذیر نبود، اما تلسکوپها ضیافتی از نور و داده برپا کردند.
اطلس رسماً در مسیر خروج ابدی از منظومه ما قرار دارد
اگر فرصت اخیر برای مشاهدهی اطلس را از دست دادید، هنوز امید وجود دارد. به گفتهی ناسا، رصد این جرم با تلسکوپهای کوچک در آسمان پیش از سحر تا بهار آینده امکانپذیر است. همچنین، پروژهی تلسکوپ مجازی در ایتالیا قصد دارد تصاویر زندهای از حرکت این دنبالهدار به سمت مقصد بعدیاش را به نمایش بگذارد.
اهمیت 3I/ATLAS در شناسنامهی آن نهفته است: اطلس جرم میانستارهای محسوب میشود؛ یعنی زادگاهش جایی خارج از منظومهی شمسی ما است. این دنبالهدار همچنین احتمالاً قدیمیترین جرمی بهشمار میرود که تاکنون در محلهی کیهانی خود رصد کردهایم؛ یک کپسول زمان که میلیاردها سال در فضای بیکران سرگردان بوده تا به ما برسد.
هرچند گمانهزنیهای هیجانانگیزی دربارهی فضاپیمای بیگانگان نیز در فضای مجازی دستبهدست شد، دانشمندان تقریباً اطمینان دارند که با پدیدهای طبیعی مواجه هستیم. این دنبالهدار اولین بار در تیر ماه، زمانی که با سرعت سرسامآور ۲۲۱ هزار کیلومتر بر ساعت در مدار مشتری حرکت میکرد، کشف شد. پس از آنکه در اواخر اکتبر از کنار خورشید عبور کرد، اکنون رسماً در مسیر خروج ابدی از منظومهی ما قرار گرفته است.
ایستگاه بعدی اطلس: غول منظومه شمسی
سفر اطلس هنوز تمام نشده است. مقصد بعدی، سیارهی غولپیکر مشتری است. ناسا پیشبینی میکند که این جرم در تاریخ ۱۵ مارس ۲۰۲۶ به نزدیکترین فاصلهی خود از مشتری خواهد رسید. اما دیدار بسیار صمیمیتر از ملاقات با زمین خواهد بود و اطلس از فاصلهی تنها ۵۴ میلیون کیلومتری مشتری عبور خواهد کرد.
نزدیکی اطلس به مشتری، فرصتی طلایی برای فضاپیماهای مستقر در مدار مشتری، مانند کاوشگر جونو فراهم میکند تا نگاهی دقیق به این میهمان بیندازند. پس از آن، اطلس به سفر خود ادامه میدهد و از کنار زحل، اورانوس و نپتون نیز عبور خواهد کرد، هرچند به آنها نزدیک نخواهد شد.
با تمام مشاهدات، 3I/ATLAS هنوز یک معماست. ابعاد دقیق آن مشخص نیست و تخمینها از یک صخرهی ۴۴۰ متری تا کوهی به عرض ۵٫۶ کیلومتر متغیر است. اما بزرگترین راز، زادگاه آن است. این مسافر از کدام منظومه ستارهای آمده؟ شاید این سؤالی باشد که به لطف فاصلههای بیکران کیهانی، هرگز پاسخی برای آن پیدا نکنیم.
۲۲۷۲۲۷
