به گزارش یولن، «جان مرشایمر» متفکر برجسته روابط بینالملل، استاد دانشگاه شیکاگو و یکی از کارشناسان مطرح در حوزه واقعگرایی در روابط بینالملل، عملکرد دولت دوم «دونالد ترامپ» در حوزه سیاست خارجی بهخصوص موضوع ایران، غزه و اوکراین را به باد انتقاد گرفت.
او تأکید کرد که ایالات متحده، تحت فشار رژیم صهیونیستی و لابی آن در واشنگتن، مذاکرات هستهای با ایران را در معرض نابودی کشانده، در برابر نسلکشی آشکار در غزه سکوت کرده و در جنگ اوکراین نیز راهبردی شکستخورده را دنبال کرده است.
بر اساس گزارش ایسنا، مرشایمر در ابتدا به موضوع مذاکرات هستهای میان ایران و ایالات متحده پرداخت و گفت که ترامپ و تیم او در ابتدا به دنبال توافق بودند و حتی نشانههایی از انعطافپذیری در تیم مذاکرهکننده دیده میشد. به گفته او، «استیو ویتکاف»، فرستاده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه، در ابتدا با ادامه برنامه غنیسازی ایران در سطحی محدود موافقت کرده بود، زیرا درک میکرد که هیچ توافقی بدون این مؤلفه ممکن نخواهد بود.
متفکر برجسته روابط بینالملل تصریح کرد: «ویتکاف در ابتدا به ایران اجازه غنیسازی داد، چون میدانست این تنها راه رسیدن به توافق است. اما اسرائیل و لابی آن چنین چیزی را غیرقابلقبول میدانند. پس از آنکه فشار از سوی اسرائیل و عناصر تندرو در داخل نهادهای امنیتی آمریکا شدت گرفت، ویتکاف مجبور به عقبنشینی شد و خواستههای خود را تغییر داد.»
او افزود: «پیامی که به ترامپ و ویتکاف منتقل شد این بود که هیچ غنیسازیای قابل پذیرش نیست.»
مرشایمر این تغییر موضع را نه بر اساس الزامات امنیتی، بلکه ناشی از «فرمانپذیری آمریکا از منافع اسرائیل» دانست. به باور او، ایران بر اساس معاهدات بینالمللی حق برخورداری از برنامه صلحآمیز هستهای دارد و خواسته تهران برای حفظ سطحی از غنیسازی اورانیوم، خواستهای مشروع است.
آیا اختلاف بین ترامپ و نتانیاهو واقعی است؟
مرشایمر در پاسخ به سوالی درباره «واقعی» بودن «اختلافات گزارش شده» بین ترامپ و «بنیامین نتانیاهو» نخست وزیر رژیم صهیونیستی افزود: «شاید ترامپ بخواهد رویکردی متفاوت در قبال خاورمیانه در پیش گیرد، اما هیچ نشانهای وجود ندارد که بخواهد در برابر نتانیاهو و لابی اسرائیل ایستادگی کند. این اصطکاک ظاهری بیش از آنکه واقعی باشد، نمایشی است.»
او افزود که در مسائل کلیدی مانند ایران، فلسطین و رویکرد منطقهای، ترامپ عملاً همان سیاستهایی را پیش میبرد که مورد رضایت تلآویو است.
مرشایمر تصریح کرد: «ترامپ به دنبال توافق با ایران است. اما نتانیاهو مانع آن میشود. ترامپ همچنین خواستار توقف نسلکشی در غزه است، اما نتانیاهو و لابی اسرائیل در آمریکا اجازه توقف آن را نخواهد داد.»
غزه؛ فاجعهای انسانی با رضایت غرب
یکی از تندترین بخشهای صحبتهای مرشایمر به وضعیت در غزه اختصاص داشت. او صراحتاً آنچه را در غزه میگذرد «نسلکشی» نامید و گفت که رژیم صهیونیستی به طور سیستماتیک از گرسنگی و سوءتغذیه به عنوان ابزار جنگی استفاده میکند.
او افزود: «حتی گزارشهایی وجود دارد که نشان میدهد برخی کامیونها به جای غذا، کفن حمل میکنند. کمکهای انسانی محدود شده و عملاً چیزی به مردم نمیرسد.»
متفکر برجسته روابط بینالملل با اشاره به گزارش خبرنگارانی چون «آرون ماتِه» گفت: «سطح کمکها چنان پایین است که به هر نفر در غزه، تنها چهار عدد بیسکوییت در روز میرسد. این فاجعه نه فقط محصول تصمیمات نظامی بلکه نتیجه سیاستی است که در آن بیتفاوتی عمومی در داخل اسرائیل نیز نقش دارد.»
او با اشاره به حمایت گسترده صهیونیستها از سیاست این رژیم در غزه گفت: «در اسرائیل اعتراض معناداری به این سیاستها دیده نمیشود. این جامعه از لحاظ اخلاقی در حال فروپاشی است. شبیه به همان چیزی که در آلمان نازی شاهدش بودیم.»
اوکراین؛ جنگی که آمریکا آغاز کرد و اکنون نمیتواند پیروز شود
مرشایمر در ادامه گفتوگوی خود به سراغ بحران اوکراین رفت و تحلیل خود را از ریشههای این درگیری ارائه داد.
او بار دیگر تاکید کرد که ایالات متحده با اصرار بر گسترش ناتو به شرق، بحران اوکراین را به وجود آورد. مرشایمر گفت: «روسیه از سال ۲۰۰۸ اعلام کرده بود که عضویت اوکراین در ناتو خط قرمز است. ما این پیام را نادیده گرفتیم و به فشار ادامه دادیم.»
او افزود که بحران سال ۲۰۱۴ و در نهایت حمله روسیه در سال ۲۰۲۲، نتیجه مستقیم این سیاستها بود.
مرشایمر همچنین به تلاشهای روسیه برای جلوگیری از جنگ و مذاکرات صلح در استانبول اشاره کرد و گفت: «پس از آغاز جنگ، روسیه به دنبال مذاکره با اوکراین بود. حتی مذاکرات استانبول شروع شد. اما این آمریکاییها و بریتانیاییها بودند که وارد شدند و گفتند مذاکره را متوقف کنید.»
به گفته او، ایالات متحده تصور میکرد با استفاده از تحریمهای اقتصادی و حمایت تسلیحاتی از اوکراین، میتواند روسیه را شکست دهد و «ولادیمیر پوتین» رئیس جمهور را از قدرت ساقط کند. اما این رویکرد اشتباه بود.
مرشایمر وضعیت نظامی اوکراین را بهشدت بحرانی توصیف کرد و گفت که با پایان یافتن کمکهای غرب، این کشور در آستانه فروپاشی است. در همین راستا او افزود: «اوکراین حتی با کمکهای آمریکا در حال باخت بود. حالا که ترامپ گفته قصد ادامه حمایت را ندارد، تنها ۲ گزینه باقی میماند؛ یا با خواستههای روسیه کنار بیاید، یا عقبنشینی کند.»
او پیشبینی کرد که ترامپ از بحران اوکراین عقبنشینی خواهد کرد و نتیجه نهایی در میدان نبرد رقم خواهد خورد: «این جنگ در میدان پایان مییابد و روسها پیروز خواهند شد.»
اروپا ناتوان از پر کردن خلأ آمریکا
مرشایمر همچنین هرگونه امکان جایگزینی آمریکا توسط اروپا در حمایت از اوکراین را رد کرد و گفت: «اروپا نه توان نظامی دارد و نه منابع. حتی در کنار آمریکا، نتیجه به نفع اوکراین نبود. بدون آمریکا، اوکراین محکوم به شکست است.»
در پایان، مرشایمر این پرسش را مطرح کرد که چگونه سیاستگذاران آمریکایی تصور کردند میتوانند روسیه را شکست دهند، بیآنکه به پیامدهای اخلاقی، ژئوپلیتیکی و انسانی این پروژه توجه کنند.
او گفت: «ما فکر کردیم میتوانیم عضویت اوکراین در ناتو را تحمیل کنیم. فکر کردیم تحریمها پوتین را از پا درمیآورد اما اشتباه کردیم و حالا اوکراینیها، فلسطینیها و حتی مردم خودمان بهای این توهم را میپردازند.»
315 315
