نگار علی– امروز، صنعت بازیهای ویدئویی با یکی از بزرگترین معماران خود وداع کرد؛ هیدکی ساتو، مردی که به «پدر سختافزار سگا» شهرت داشت، در سن ۷۷ سالگی چشم از جهان فروبست. درگذشت او، آن هم تنها مدتی کوتاه پس از مرگ دیوید روزن (بنیانگذار ۹۵ ساله سگا)، به مثابه بسته شدن ابدی فصلی است که در آن سگا با کنسولهای جسورانهاش، دنیا را به تسخیر خود درآورده بود. این گزارش، مروری است بر حیات دو مردی که رویاهای ما را در جعبههای سیاه رنگِ ۱۶ بیتی بستهبندی کردند.
افسری که عاشق ژاپن شد
داستان سگا از دل جنگ برمیخیزد؛ اما نه یک جنگ نظامی، بلکه از ذهن خلاق یک افسر آمریکایی به نام دیوید روزن. او که بعد از جنگ کره در ژاپن ماندگار شده بود، متوجه شد مردمِ خسته، تشنه سرگرمیهای ارزان هستند. روزن ابتدا با اتاقهای عکس فوری شروع کرد و بعد ماشینهای بازی سکهای را از آمریکا وارد کرد. او در سال ۱۹۶۵ با ادغام شرکتش، برند «سگا» (مخفف سرویس گیمز) را رسماً متولد کرد. روزن اولین کسی بود که بازیهای شبیهساز (مثل زیردریایی) را آنقدر جذاب ساخت که کل دنیا عاشقش شدند و اپراتورهای آمریکایی را وادار کرد برای کیفیت، پول بیشتری خرج کنند.
جادوگری که به آهن، روح دمید
در حالی که روزن مشغول مدیریت بازار بود، جوانی به نام هیدکی ساتو در سال ۱۹۷۱ وارد سگا شد. ساتو همان کسی است که تمام خاطرات سختافزاری ما را طراحی کرد. او معتقد بود بازیهایی که در کلوپهای آرکید بازی میکنیم، باید با همان کیفیت به خانهها بیایند. ساتو معمار تمام کنسولهایی است که با آنها بزرگ شدهایم؛ از اسجی-۱۰۰۰ تا دریمکستِ پیشرو.
او همان کسی است که با اصرار، عبارت طلایی «16-BIT» را روی کنسول «مگا درایو» چاپ کرد تا قدرت دستگاه را به رخ بکشد. ساتو با خنده میگفت این چاپِ طلایی گران تمام میشد، اما برای اینکه سگا «ابهت» داشته باشد، از هزینهاش نگذشت.
روزگاری که سگا «باحال» بود
در دهه ۹۰ میلادی، با مدیریت استراتژیک روزن و مهندسی دقیق ساتو، سگا به رقیب بیرحم نینتندو تبدیل شد. روزن نام کنسول را در آمریکا به «جنسیس» (به معنای آغاز نو) تغییر داد و با شعارهای تبلیغاتی تهاجمی، سگا را به عنوان کنسولی برای «نوجوانهای عصیانگر» معرفی کرد. در حالی که نینتندو برای کودکان بود، سگا با صدای بلند فریاد میزد: «سگا کاری را میکند که نینتندو نمیتواند»
فداکاری در روزهای سخت
اما همیشه روزهای خوش دوام نداشت. وقتی سونی با پلیاستیشن وارد بازار شد، ساتو برای عقب نماندن از تکنولوژی، کنسولهای پیچیدهای مثل «ساترن» و «دریمکست» را ساخت. دریمکست اولین کنسول جهان بود که میشد با آن آنلاین بازی کرد؛ رویایی که ساتو سالها در سر داشت.
تلخترین بخش زندگی ساتو زمانی بود که در سال ۲۰۰۱ رئیس سگا شد. او که در اصل یک مهندس عاشقِ سختافزار بود، مجبور شد به خاطر نجات شرکت، بخش تولید کنسول را تعطیل کند. او مانند ناخدایی که کشتیاش در حال غرق شدن است، سکان را رها نکرد و سگا را به سلامت به دوران «نرمافزار» رساند تا امروز هنوز بتوانیم بازیهای محبوبمان را تجربه کنیم.
امروز با رفتن هیدکی ساتو، آخرین قطعه از پازل قدیمی سگا نیز به تاریخ پیوست. روزن به ما یاد داد که بازی ویدئویی یک پدیده فرهنگی است و ساتو ثابت کرد که مرزی برای نوآوری وجود ندارد.
اگرچه امروز دیگر کنسول جدیدی از سگا در قفسه مغازهها نیست، اما هر بار که بازی را اجرا میکنیم و آن صدای کشیده و نوستالژیکِ «سگاااااا!» را میشنویم، در واقع داریم به احترامِ دو مردی کلاه از سر برمیداریم که از خاکسترهای پس از جنگ، یک امپراتوریِ خاطرهساز بنا کردند. فصلی بزرگ از تاریخ بازی بسته شد، اما میراث معماران آبیپوش سگا تا ابد در مدارهای دیجیتال جهان طنینانداز خواهد بود.
۲۲۷۲۲۷
