الهه جعفرزاده: طرح تحول سلامت که در سال ۱۳۹۳ آغاز شد، با هدف کاهش هزینههای درمانی مردم، ارتقای زیرساختهای بیمارستانی و افزایش عدالت در دسترسی به خدمات پزشکی، نقطه عطفی در سیاستهای اجتماعی کشور محسوب میشد. اما در سالهای بعد، همزمان با فشارهای اقتصادی، این طرح با چالشهای جدی در تأمین منابع مالی و مدیریت پایدار روبهرو شد.
در همین چهارچوب، دکتر محسن عظیمینژاد، عضو هیئت علمی و رئیس اسبق دانشگاه علوم پزشکی نیشابور، در گفتوگو با یولن میگوید: «زاویه دیدِ طرح تحول سلامت «درمانمحور» بود و بعد حوزه «بهداشت» را هم پوشش داد. قبل از طرح تحول ما در برخی مراکز درمانی کشور بعضاً پزشک نداشتیم، اما با اجرای طرح، این مراکز دو پزشک یا سه پزشک گرفتند و دسترسی به پزشک حتی در مناطق روستایی خوب شد. اگر طرح تحول سلامت ادامه پیدا میکرد، نقاط ضعف احتمالی هم برطرف میشد، که متأسفانه مجالی برای این مهم فراهم نشد. بعضی معتقدند طرح تحول سلامت شکست خورده، اما باور من این است که طرح را به شکست کشاندند.»
کاهش هزینهها از جیب مردم و نجات بیمارستانها از ورشکستگی
به گفته عظیمینژاد، طرح تحول سلامت، در معنای واقعی کلمه، تحولی در سلامت کشور بود؛ آن هم در شرایطی که پرداخت از جیب مردم خیلی زیاد بود و بیمارستانها ورشکسته بودند. او میگوید: «طرح تحول فضا را عوض کرد؛ بیمارستانهای دولتی جان گرفتند و حضور پزشکان در بیمارستانها پررنگتر و فعالتر شد، پرداخت مردم از جیب خودشان شدیداً کاهش پیدا کرد و میزان این پرداختی در درمانگاههای دولتی در حد ۸ الی ۱۰ هزار تومان بود. در یک کلام، این طرح بسیار برای مردم ارزشمند بود و مردم از آن رضایت داشتند.»
مشروح گفتوگو را در این لینک بخوانید.
«نظام ارجاع»؛ نقطه قوت طرح تحول سلامت
عظیمینژاد، «نظام ارجاع» را یکی از نقاط قوت و بسیار قابلتوجه در طرح تحول سلامت میداند و توضیح میدهد: «در این نظام، وقتی بیمار میخواهد از خانه سلامت یا پزشک عمومی ارجاع شود، باید مقدمات و سلسله مراتبی فراهم شود. این مورد، جای پیشرفت و تکامل هم داشت تا بیشتر جا بیفتد؛ که بر اساس آن بتوانیم بیمار را مجاب کنیم که از مسیر درست خودش اقدام کند. ولی متاسفانه الان بیمار خیلی راحت فقط از پزشکش کد ارجاع میگیرد و به متخصص یا فوق تخصص مراجعه میکند. اگر نظام ارجاع در سیستم سلامت کشور به درستی اجرا و حاکم شود، طرح تحول سلامت قابلیت احیا دارد و میتواند همچنان رضایتمندی بالایی را در مردم ایجاد کند.»
تغییرات اقتصادی در توقف این طرح چه نقشی داشتند؟
عظیمینژاد در پاسخ به این پرسش میگوید: «طبیعتاً این موارد بیتأثیر نبودند. اگر سازمان برنامه منابع مالی این طرح را تامین نکرده شاید تعمدی نداشته و دلیلش نبودِ منابع مالی در پی افزایش قیمت ارز و بازگشت تحریمها بوده است؛ نمیشود این مسائل را منکر شد. ولی معتقدم که با تاثیر قیمت نرخ ارز باز هم میشد منابع مورد نیاز وزارت بهداشت را برای طرح تحول سلامت تامین کرد. مبلغی که برای صفر تا صد طرح تحول سلامت لازم بود، عدد دقیقش را به خاطر ندارم، اما فکر نمیکنم بیش از ۱۰۰ هزار میلیارد تومان باشد. این رقم در مقابل هزینههای دیگر اصلا عددی نیست.»
۴۷۲۳۲
