به گزارش یولن، مهدی مطهرنیا کارشناس مسائل بین الملل در واکنش به خبر سفر بدر البوسعیدی وزیر خارجه عمان به آمریکا و دیدار با معاون ترامپ در شبکه ایکس نوشت:
به گزارش خبرنگار کاخ سفید، وان هیلیار. نوشت : وزیر امور خارجه عمان، بدر البوسعیدی، قرار است روز جمعه در واشنگتن با معاون رئیسجمهور جی دی ونس و دیگر مقامات آمریکایی برای گفتگوهای غیرمنتظرهای ملاقات کند تا از جنگ با ایران جلوگیری کند.
۱) معنای راهبردی سفر غیرمنتظره وزیر خارجه عمان
وقوع یک سفر غیرمنتظره در سطح عالی، آن هم در شرایط تنش، یک «نشانه» است؛ نشانهای از ورود بازیگران میانجی به مرحله پیشهشدار. این مرحله زمانی رخ میدهد که:
-احتمال درگیری نظامی افزایش یافته اما هنوز قطعی نشده است.
– بازیگران ثالث (مثل عمان) برای جلوگیری از عبور از «خط قرمز جنگ» فعال میشوند.
– کانالهای پنهان و نیمهپنهان دیپلماسی به سطح علنی نزدیک میشوند.
در این چارچوب، سفر البوسعیدی به واشنگتن نشان میدهد که آمریکا و ایران در نقطهای حساس قرار گرفتهاند که نیازمند مدیریت بحران از طریق میانجی قابل اعتماد است.
۲) چرا عمان؟
عمان «بازیگر خاکستریِ قابل اعتماد برای هر دو طرف» است ؛ یعنی:
۱- نه در بلوک ایران است و نه در بلوک آمریکا.
۲ – سابقه میانجیگری موفق در پرونده هستهای و آزادی زندانیان دارد.
۳- درک دقیقی از حساسیتهای امنیتی خلیج فارس دارد.
۴- از تشدید جنگ در منطقه بیشترین آسیب را میبیند.
بنابراین، فعال شدن عمان نشانهای است از اینکه تنش به سطحی رسیده که نیازمند یک بازیگر بیطرف یا نیمه بی طرف و نگران برای جلوگیری از اشتباه محاسباتی است.
۳) پیام دیدار با معاون رئیسجمهور آمریکا
دیدار با جیدی ونس (معاون رئیسجمهور) به جای وزیر خارجه یا مشاور امنیت ملی، چند معنا دارد:
۱ – پرونده ایران به سطح تصمیمگیری عالی در کاخ سفید منتقل شده است.
۲ – دولت آمریکا میخواهد پیامهای سیاسی و امنیتی را از نزدیکترین حلقه به رئیسجمهور منتقل کند.
۳- این دیدار نشان میدهد که موضوع فقط یک اختلاف تاکتیکی نیست، بلکه به سطح تهدید امنیت ملی ارتقا یافته است.
این سطح از دیدار معمولاً زمانی رخ میدهد که:
الف ) یا آمریکا در حال بررسی گزینههای سخت است،
ب ) یا میخواهد از طریق میانجی، پیامهای بازدارنده و هشداردهنده منتقل کند.
۴) نشانههای موجود از احتمال جنگ
بر اساس گزارشهای خبری، آمریکا در هفتههای اخیر فشار نظامی را افزایش داده و ناوها و جنگندهها را در منطقه مستقر کرده است…. این نوع تحرکات «نمایش قدرت برای مدیریت ادراک» است ؛ یعنی:
۱ – آمریکا میخواهد ایران را از اقداماتی که ممکن است به جنگ منجر شود بازدارد.
۲ – اما همزمان، این تحرکات میتواند خطر اشتباه محاسباتی را افزایش دهد.
ورود عمان به این صحنه یعنی:
«سیستم امنیتی منطقه وارد فاز پیشبحران شده است.»
۵) هدف واقعی این دیدار
معمولاً سه هدف را برای چنین تحرکاتی مطرح است:
الف) مدیریت بحران و جلوگیری از جنگ
این هدف آشکار است و در خبر نیز به آن اشاره شده است.
ب) ارسال پیامهای غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن
عمان کانال انتقال پیامهای حساس است؛ پیامهایی که نمیتوانند از مسیر رسمی منتقل شوند.
پ) آمادهسازی زمین برای یک توافق محدود یا آتشبس منطقهای
باور دارد هرگاه تنش به اوج برسد، احتمال شکلگیری «توافقهای کوچک» افزایش مییابد.
۶) پیامدهای احتمالی این دیدار
در چارچوب آیندهپژوهی امنیتی، 3 شبهسناریو قابل تصور است:
• شبهسناریوی ۱: کاهش تنش
اگر پیامها مؤثر باشد، احتمالاً شاهد کاهش تحرکات نظامی و بازگشت به مذاکرات فنی خواهیم بود.
• شبه سناریوی ۲: تثبیت تنش بدون جنگ
وضعیت به حالت «نه جنگ، نه صلح» میرسد؛ رایجترین سناریو در روابط ایران و آمریکا.
• شبه سناریوی ۳: تشدید بحران
اگر پیامها نتیجه ندهد، احتمال برخورد محدود یا اشتباه محاسباتی افزایش مییابد.
معمولا ساختار قدرت جهانی به سمت مدیریت بحران از طریق فشار کنترلشده حرکت میکند، نه جنگ تمامعیار؛ ولی این بدان معنا نیست که احتمال آن وجود نداشته باشد.
۷) جمعبندی تحلیلی
این دیدار یک «نشانه هشدار» است؛ نشانهای از اینکه:
۱ – تنش ایران و آمریکا وارد مرحله حساس شده،
۲ – احتمال اشتباه محاسباتی افزایش یافته،
۳- بازیگران میانجی برای جلوگیری از عبور از آستانه جنگ فعال شدهاند.
این تحرکات معمولاً زمانی رخ میدهد که ساختار امنیتی منطقه در آستانه تغییر یا تصمیمگیری مهم قرار دارد.
315
