نادیا زکالوند: ماه رمضان، فرصتی عالی برای خودسازی و بازنگری در رفتارها و تقویت ارتباط با خداوند است. همچنین روزه برای افرادی که به سلامت بدن و کاهش وزنشان فکر میکنند هم عالی است. اما برای بهرهمندی حداکثری از ماه رمضان مراقب باشید اشتباههای رایج روزهداری را انجام ندهید.
۱. مصرف بیش از حد نوشیدنیهای قندی
مصرف بیش از حد شکر موجب افت انرژی، افزایش وزن و نوسان قند میشود و برای افراد، بهویژه مبتلایان به دیابت، مضر است. اگر به نوشیدنیهای قندی علاقهمند هستید، آنها را در حد اعتدال بنوشید. دمنوشهای گیاهی همراه با خیار و نعناع یا آبمیوههای طبیعی بهترین جایگزین هستند.
۲. نوشیدن آب فراوان هنگام افطار
پس از یک روز طولانی روزهداری، نوشیدن آب فراوان وسوسهکننده است. اما این کار معدهتان را پر از آب و درنتیجه نفخ و مشکلات گوارشی میکند. روزهتان را با چند جرعه آب و یک یا دو خرما باز کنید.
۳. ورزش بلافاصله پس از افطار
بدن پس از افطار یا هر وعده غذایی دیگر روی هضم غذا متمرکز میشود و انجام دادن حرکتهای ورزشی بلافاصله پس از افطار موجب گرفتگی عضلانی، سوءهاضمه و کاهش عملکرد ورزشی میشود. یک ساعت پس از افطار میتوانید پیادهروی سبکی داشته باشید.
۴. غذا خوردن سریع
جویدن کامل و آهسته غذا، نهتنها برای هضم غذا مناسب است، بلکه موجب افزایش هورمون سیری شده و جلوی گرسنگی و همینطور افزایش وزن را میگیرد. بنابراین هرگز تند و سریع غذا نخورید.
۵. مصرف دسر پس از افطار
مصرف دسرهای شیرین پس از افطار، موجب افزایش سریع و به دنبال آن افت ناگهانی قند خون میشود و درنتیجه به خوابآلودگی، خستگی و بهمرور زمان مقاومت انسولینی مبتلا میشوید.
۶. مصرف غذاهای پرنمک
بدترین اشتباه در ماه رمضان، خوردن غذاهای شور است. این کار باعث افزایش تشنگی و کمآبی بدن در طول روز میشود.
۷. ترک سحر
هرگز بدون خوردن سحری، روزهتان را شروع نکنید. افت قند خون، سردرد، خستگی مفرط، هوسهای شدید غذایی و اشکال در تمرکز از عوارض آن است.
۸. نوشیدنیهای کافئیندار
برخی از افراد به نوشیدنیهای کافئیندار وابستهاند. اما این نوشیدنیها ادرارآور بوده و بدن را دچار کمآبی میکنند. همچنین عدم مصرف این نوشیدنیها هنگام روزه، موجب سردرد و تحریکپذیری میشوند. بنابراین بهجای نوشیدن چای یا قهوه و دیگر نوشیدنیهای کافئیندار از دمنوشهای گیاهی بدون کافئین استفاده کنید.
پرخوری هنگام سحر و افطار، نداشتن خواب کافی، مصرف بیش از حد سرخکردنیها، نادیده گرفتن مواد خوراکی پرفیبر، نداشتن برنامهریزی صحیح برای روزهداری، عدم نوشیدن آب کافی از زمان افطار تا سحر از دیگر اشتباهات رایج روزهداری است که از توانتان برای روزه گرفتن میکاهد.
در کنار اهمیت دادن به موارد فوق که سلامت جسمتان را تضمین میکند، صبور، خودکنترلگر و دلسوز باشید. هرگز با دیگران بدرفتاری نکنید و عبادات ویژه این ماه را بهدرستی به جا آورید. بدینترتیب روح و روانتان هم از برکت ماه رمضان بهرهمند خواهد شد.
اثرات روحی و روانی
از اثرات روحی و روانی روزهداری باید به موارد زیر اشاره کرد:
۱. افزایش هوشیاری و تمرکز
بسیاری از افراد پس از خوردن وعدههای غذایی سنگین دچار خوابآلودگی میشوند و از تمرکزشان کاسته میشود. اما روزهداری ذهن افراد را شفاف و متمرکزتر نگه میدارد. بررسیهای علمی نشان داده، روزهداری پروتئینی به نام BDNF در مغز تولید میکند که عملکرد شناختی، حافظه، یادگیری و انعطافپذیری نورونهای مغزی را افزایش میدهد. درنتیجه کارایی ذهنی فرد بهتر میشود.
۲. بهبود خلقوخو و ثبات عاطفی
مواد خوراکی فرآوریشده و حاوی قند فراوان معمولا موجب نوسان قند خون، تحریکپذیری، اضطراب و نوسانات خلقی میشوند. روزهداری موجب تثبیت قند خون شده و از افت و خیز مکرر انرژی بدن جلوگیری میکند. همچنین روزهداری ترشح اندورفین که هورمون حال خوب است، را افزایش میدهد و از التهابهای بدن و همینطور افسردگی میکاهد. درنتیجه، فرد آرامتر و در برابر استرس مقاومتر میشود.
۳. افزایش خودکنترلی و خودانضباطی
روزهداری نیازمند برنامهریزی و پایبندی به آن است. فرد مجبور میشود برخی از لذتها را به تعویق بیندازد و عادات ناسالم خود را مدیریت کند. وقتی روزهدار حداقل به مدت ۳۰ روز، طبق برنامه مشخصی غذا بخورد، این نظم پس از مدتی ممکن است به بخشهای دیگر زندگی او، مانند ورزشهای منظم، کاهش ریزهخواری و بهطور کلی مدیریت بهتر اهداف شخصیاش سرایت کند.
احساس خودکنترلی و همچنین منظم بودن، اعتمادبهنفس را افزایش داده و فرد را در مواجهه با چالشها توانمندتر میکند.
۴. افزایش آگاهی از ارتباط ذهن با بدن
یکی از فواید کمتر مطرحشده روزهداری، افزایش آگاهی از ارتباط ذهن با بدن است. وقتی فرد برای غذا خوردن باید از زمانهای مشخصی پیروی کند، تفاوتهای بین گرسنگی واقعی یا غذا خوردن بهدلیل بیحوصلگی، استرس یا عادت بد را میفهمد و در آینده با غذا رابطه سالمتری پیدا میکند. همچنین او یاد میگیرد مواد غذایی خود را آگاهانهتر انتخاب کند و دچار پرخوری احساسی نشود.
۵. افزایش پیوند اجتماعی
خوردن سحری یا افطاری همراه با خانواده یا دوستان و همچنین انجام دادن اعمال خیر در جامعه، پیوندهای اجتماعی را تقویت میکند. حفظ ارتباط اجتماعی باعث کاهش احساس تنهایی در فرد و افزایش سلامت روان میشود.
منابع:
psychologytoday
humanappeal
drsumaiya
۴۷۴۷
