به گزارش یولن، افشاگری تازه آکسیوس درباره یک تماس تلفنی پرتنش میان دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، بار دیگر توجهها را به روابط پیچیده واشنگتن و تلآویو جلب کرده است. در این روایت، ترامپ با لحنی بیسابقه نخستوزیر اسرائیل را به خاطر تشدید حملات به لبنان و به خطر انداختن مذاکرات آمریکا با ایران مورد سرزنش قرار میدهد. اما آیا این فقط یک فوران خشم مقطعی است یا نشانهای از شکافی عمیقتر در روابط دو متحد قدیمی؟
>>> بیشتر بخوانید:
فریادهای ترامپ بر سر نتانیاهو:لعنتی داری چه کار میکنی؟ دیوانه شدهای، اگر من نبودم زندان بودی، همه از اسرائیل متنفر شدهاند
در همین باره تریتا پارسی بنیانگذار و معاون اجرایی مؤسسه کوئینسی در تحلیلی با عنوان «چرا این احتمال وجود دارد که ترامپ واقعاً به نتانیاهو گفته باشد: «همه از تو متنفرند»؟» این خبر را با مستند راستی آزمایی کرده است و در نهایت میگوید آنقدر غیر قابل باور نیست و محتمل است اما مساله اصلی این است که آیا ترامپ میتواند به این فشار ادامه دهد؟ در ادامه مشروح این یادداشت را میخوانیم:
«تو کاملاً دیوانه شدهای. اگر من نبودم الان در زندان بودی. من دارم ازت محافظت میکنم و نجاتت میدهم. حالا همه از تو متنفرند. همه به خاطر این ماجرا از اسرائیل متنفر شدهاند.»
آکسیوس روایت کرده است که این جملات را دونالد ترامپ خطاب به بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در یک تماس تلفنی «همراه با الفاظ تند و توهینآمیز» که امروز انجام شده، بیان کرده است.
ترامپ همچنین نتانیاهو را به ناسپاسی متهم کرده و گفته است که او در گذشته به نتانیاهو کمک کرده تا از زندان رفتن نجات پیدا کند. محور اصلی این تنش، نارضایتی ترامپ از خودداری نتانیاهو از پذیرش درخواستهای او برای توقف بمباران لبنان بوده است؛ زیرا به اعتقاد ترامپ، ادامه حملات اسرائیل میتواند تلاشهای دیپلماتیک او با ایران را با خطر جدی مواجه کرده و به شکست بکشاند.
چرا بسیاری به این روایت تردید دارند؟
این گزارش، بهطور قابلدرکی، با تردید و بدبینی قابل توجهی روبهرو شده است. به هر حال، سابقهای طولانی و بهخوبی مستند وجود دارد که نشان میدهد رؤسای جمهور آمریکا در محافل خصوصی خشم و نارضایتی خود را نسبت به نخستوزیران اسرائیل ابراز کردهاند، اما در عرصه عمومی در کنار آنها ایستادهاند و همچنان به حمایت از سیاستهایشان ادامه دادهاند.
تجربه بایدن؛ خشم خصوصی، حمایت علنی
برای نمونه، میتوان به جو بایدن اشاره کرد. در اواخر دسامبر ۲۰۲۳، آکسیوس گزارش داد که میزان نارضایتی و خشم بایدن از بنیامین نتانیاهو به حدی رسیده بود که او بهطور ناگهانی یک تماس تلفنی با نخستوزیر اسرائیل را پایان داد و بنا بر گزارشها، این گفتوگو را با این جمله کوتاه و قاطع به پایان رساند: «این مکالمه تمام شد.»
با این حال، در عمل، بایدن همچنان بهطور کامل با نحوه مدیریت و اجرای جنگ اسرائیل در غزه همسو باقی ماند و از سیاستهای اسرائیل در این جنگ حمایت کرد.
دو ماه بعد، شبکه انبیسی نیوز گزارش داد که بایدن در گفتوگوهای خصوصی با دستیاران و حامیان مالی خود بارها از نتانیاهو با لفظ «آدم عوضی» (asshole) یاد کرده است. اما حتی در حالی که او پشت درهای بسته خشم و کلافگی خود را ابراز میکرد، همچنان بهطور گسترده اسرائیل را تسلیح میکرد و از این کشور در برابر فشارهای فزاینده دیپلماتیک و سیاسی در سازمان ملل متحد حمایت و محافظت به عمل میآورد.
فاصله میان نارضایتی و خشم خصوصی از یک سو، و سیاستگذاری و اقدامات علنی از سوی دیگر، بهسختی میتوانست آشکارتر و چشمگیرتر از این باشد.
بر اساس کتاب جنگ (War) نوشته باب وودوارد که در سال ۲۰۲۴ منتشر شد، نارضایتی و خشم بایدن در جریان اختلافات بر سر رفح جنبهای کاملاً شخصی پیدا کرده بود. بایدن در گفتوگو با یکی از نزدیکان خود گفته بود:
«آن حرامزاده، بیبی نتانیاهو، آدم بدی است. او یک آدم لعنتیِ واقعاً بد است.»
با این حال، هیچ تغییری در سیاستهای آمریکا در قبال اسرائیل به دنبال این اظهارات ایجاد نشد.
نمونههای مشابه دیگری نیز وجود دارد.
چرا روایت آکسیوس درباره ترامپ کاملاً دور از ذهن نیست؟
با این حال، چند نمونه مهم خلاف این الگو نیز وجود دارد؛ بهویژه در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ که نشان میدهد گزارش آکسیوس کاملاً غیرقابل باور یا نامحتمل نیست.
(در واقع، اگر آکسیوس ادعا کرده بود که ترامپ به نتانیاهو گفته است «همه عاشق تو هستند»، باور کردن آن گزارش بسیار دشوارتر میبود.)
این جمله به این واقعیت اشاره دارد که در شرایط کنونی، محبوبیت بنیامین نتانیاهو در بسیاری از محافل بینالمللی و حتی در بخشهایی از افکار عمومی غرب به شدت آسیب دیده است؛ بنابراین نقل قولی که در آن ترامپ به نتانیاهو میگوید «همه از تو متنفرند»، دستکم از نظر نویسنده با فضای سیاسی موجود سازگارتر و باورپذیرتر به نظر میرسد.
آتشبس ایران و اسرائیل و خشم علنی ترامپ
در ۲۴ ژوئن ۲۰۲۵، پس از آنکه اسرائیل و ایران در پایان جنگ دوازدهروزه خود با یک آتشبس موافقت کردند، اسرائیل تقریباً بلافاصله این توافق را نقض کرد؛ اقدامی که خشم ترامپ را برانگیخت.
ترامپ پیش از سوار شدن به بالگرد ریاستجمهوری «مارین وان» در چمن جنوبی کاخ سفید، در اظهاراتی کمسابقه و صریح بهطور علنی از اسرائیل انتقاد کرد و گفت اسرائیل و ایران «نمیدانند دارند چه کار … میکنند» و افزود که «واقعاً از اسرائیل ناراضی و عصبانی است.»
این خشم و واکنش تند صرفاً در حد حرف و موضعگیری لفظی باقی نماند. بنا بر گزارشها، ترامپ مستقیماً در گفتوگو با نتانیاهو مداخله کرد و پس از آن، اسرائیل از تشدید برنامهریزیشده عملیات خود دست کشید و آتشبس برای چند ماه برقرار ماند.
با این حال، طنز ماجرا این بود که خود ترامپ در فوریه ۲۰۲۶، پس از فشارهای مداوم اسرائیل و حامیان آن در واشنگتن، بار دیگر زمینه ازسرگیری این درگیری را فراهم کرد.
ماجرای قطر؛ وقتی نتانیاهو مجبور به عذرخواهی شد
نمونه قابل توجه دیگری پس از آن رخ داد که اسرائیل پایتخت قطر، دوحه، را بمباران کرد؛ حملهای که به کشته شدن یک مأمور امنیتی قطری انجامید و نقش قطر را به عنوان یکی از میانجیهای اصلی مذاکرات مربوط به غزه در معرض خطر قرار داد.
در اقدامی فوقالعاده و بهگفته برخی ناظران، بیسابقه، ترامپ از دفتر بیضیشکل کاخ سفید ترتیب یک تماس تلفنی را داد و نتانیاهو را وادار کرد که مستقیماً از امیر قطر بابت این حادثه عذرخواهی کند.
زمانی که نتانیاهو بعداً منکر این شد که از امیر قطر عذرخواهی کرده است، کاخ سفید در واکنش، عکسی از دفتر بیضیشکل منتشر کرد که در آن ترامپ در حال نگه داشتن تلفن دیده میشد، در حالی که به نظر میرسید نتانیاهو متنی از پیش آمادهشده را میخواند.
همچنین یک دیپلمات قطری نیز در اتاق حضور داشت و روند عذرخواهی را از نزدیک مشاهده میکرد.
مقایسه با ماجرای اردوغان و ماوی مرمره
تنها نمونه مشابهی که به ذهن میرسد مربوط به سال ۲۰۱۳ است؛ زمانی که باراک اوباما، رئیسجمهور وقت آمریکا، بنیامین نتانیاهو را تحت فشار قرار داد تا بابت حمله به ناوگان کمکرسان «ماوی مرمره» از رجب طیب اردوغان، نخستوزیر وقت ترکیه، عذرخواهی کند.
با این حال، حتی در آن مورد نیز عذرخواهی بهصورت خصوصی انجام شد. در مقابل، ماجرای قطر بهقدری غیرمعمول و علنی بود که خود کاخ سفید عملاً با انتشار مستندات، تبعیت و همراهی نتانیاهو با این درخواست را ثبت و تأیید کرد.
آیا ترامپ این بار تا آخر میایستد؟
البته هیچیک از این موارد ثابت نمیکند که گزارش آکسیوس حتماً درست است، اما نشان میدهد که این روایت شاید آنقدر که برخی تصور میکنند غیرمحتمل یا دور از باور نباشد.
با این حال، سناریوی قابلباور دیگری نیز وجود دارد: اینکه ترامپ بار دیگر نتواند این فشار را بهطور مستمر حفظ کند و در نتیجه، عقبنشینی احتمالی نتانیاهو موقتی از آب درآید و دوام چندانی نداشته باشد.
315
