به گزارش خبرگزاری یولن و براساس گزارش سیتنا، اتحادیه اروپا در تازهترین اقدام خود برای کاهش وابستگی فناورانه به ایالات متحده، طرحی را ارائه کرده است که بر اساس آن بخش عمدهای از طیف فرکانسی ارزشمند ارتباطات ماهوارهای سیار در اختیار شرکتهای اروپایی قرار خواهد گرفت. این تصمیم در شرایطی اتخاذ میشود که رقابت بر سر زیرساختهای فضایی و ارتباطات ماهوارهای به یکی از مهمترین عرصههای رقابت ژئوپلیتیکی و اقتصادی میان قدرتهای بزرگ تبدیل شده است.
بر اساس طرح پیشنهادی کمیسیون اروپا، طیف فرکانسی ۲ گیگاهرتز که برای ارائه خدمات ارتباط مستقیم ماهواره به تلفن همراه و خودروها مورد استفاده قرار میگیرد، به گونهای بازتوزیع خواهد شد که سهم شرکتهای اروپایی نسبت به بازیگران خارجی افزایش یابد.
این طیف فرکانسی از اهمیت ویژهای برخوردار است، زیرا امکان ارائه خدمات ارتباطی در مناطق دورافتاده و حتی دور زدن زیرساختهای سنتی اپراتورهای مخابراتی را فراهم میکند.
در حال حاضر مجوز بهرهبرداری از این طیف فرکانسی در اختیار شرکتهای آمریکایی «Viasat» و «EchoStar» قرار دارد. مجوزهای فعلی این دو شرکت در سال ۲۰۲۷ منقضی میشوند و اتحادیه اروپا از چند سال گذشته در حال بررسی نحوه تخصیص مجدد این دارایی راهبردی بوده است.
مطابق چارچوب جدید، یک سوم از ظرفیت این طیف فرکانسی به کاربردهای حاکمیتی، امنیتی و نظامی اختصاص خواهد یافت. این بخش توسط یک اپراتور اروپایی مدیریت میشود و قرار است با منظومه ماهوارهای «IRIS۲» یکپارچه شود. پروژه مذکور شامل حدود ۲۹۰ ماهواره در مدارهای مختلف است و پاسخ راهبردی اروپا به گسترش نفوذ جهانی شبکه ماهوارهای استارلینک به شمار میرود.
دو سوم باقیمانده ظرفیت این طیف فرکانسی نیز برای فعالیتهای تجاری در نظر گرفته شده است. با این حال، برخلاف برخی پیشنهادهای اولیه که خواستار حذف کامل شرکتهای آمریکایی از بازار بودند، کمیسیون اروپا در نهایت رویکردی میانه را در قبال آن برگزیده است. بر اساس طرح فعلی، این بخش به صورت مساوی میان اپراتورهای اروپایی و غیراروپایی تقسیم خواهد شد.
تصمیم در این زمینه نتیجه یک منازعه داخلی در میان مقامات اروپایی بوده است. برخی از اعضای کمیسیون معتقد بودند که کل طیف فرکانسی باید به شرکتهای اروپایی اختصاص یابد تا استقلال فناوری اتحادیه تقویت شود. در مقابل، هنا ویرکونن، مسئول سیاستهای فناوری اتحادیه اروپا، نهایتاً از رویکردی حمایت کرد که ضمن تقویت بازیگران بومی، امکان حضور محدود شرکتهای خارجی را نیز حفظ کند.
مقامات اروپایی تأکید دارند که این سیاست بخشی از راهبرد گستردهتر «حاکمیت فناورانه» اروپا است. در سالهای اخیر نگرانی درباره رشد سریع فناوری چین، تسلط شرکتهای بزرگ آمریکایی بر زیرساختهای دیجیتال و همچنین تنشهای فزاینده فراآتلانتیکی باعث شده بروکسل به دنبال تقویت ظرفیتهای مستقل خود در حوزههای راهبردی باشد.
به عقیده کارشناسان و از منظر تحلیل بازار، مهمترین پیامد این تصمیم متوجه استارلینک و همچنین پروژه ماهوارهای شرکت آمازون خواهد بود. تحلیلگران معتقدند محدود شدن دسترسی این شرکتها به طیف فرکانسی اروپا میتواند توان رقابتی آنها را در برابر اپراتورهای مخابراتی و ماهوارهای اروپایی کاهش دهد. برخی ارزیابیها حتی حاکی از آن است که این چارچوب جدید ممکن است شرکت اسپیس ایکس را در موقعیتی ضعیفتر نسبت به رقبای اروپایی قرار دهد.
با این حال، بروکسل تلاش دارد از شکلگیری تصور تبعیض آشکار علیه شرکتهای آمریکایی جلوگیری کند. مقامات کمیسیون اروپا تأکید کردهاند که فرآیند تخصیص طیف بر اساس اصول شفافیت و رقابت منصفانه صورت خواهد گرفت و هدف اصلی آن افزایش تابآوری، امنیت و استقلال راهبردی اتحادیه اروپا است.
این طرح هنوز به قانون تبدیل نشده و باید در مذاکرات میان کشورهای عضو و پارلمان اروپا مورد بررسی قرار گیرد. با این حال، جهتگیری کلی آن یک پیام روشن برای صنعت فضایی جهان دارد. بر همین اساس، اروپا در حال عبور از مرحله مصرفکننده فناوری به مرحله مالک و معمار زیرساختهای راهبردی خود است. در چنین فضایی، رقابت ماهوارهای دیگر صرفاً رقابتی تجاری بر سر اینترنت پرسرعت نیست، بلکه به بخشی از معادله بزرگتر قدرت، امنیت و حاکمیت دیجیتال در قرن بیستویکم تبدیل شده است.
۲۲۷۲۲۷
