الهه جعفرزاده: تقریباً همه ما این تجربه را داریم: افرادی که تحرک بدنی منظم دارند، کمتر سرما میخورند یا اگر هم بیمار شوند، علائم خفیفتری را تجربه میکنند. این موضوع فقط یک برداشت تجربی نیست؛ بلکه پشت آن شواهد علمی جدی وجود دارد. پژوهشها نشان میدهند فعالیت بدنی منظم میتواند سیستم ایمنی را تقویت کرده و بدن را در برابر عفونتهای شایع، بهویژه سرماخوردگی و آنفلوآنزا، مقاومتر کند.
ورزش چگونه سیستم ایمنی را فعال میکند؟
فعالیت بدنی متوسط باعث افزایش گردش سلولهای ایمنی در بدن میشود. هنگام ورزش، گلبولهای سفید، سلولهای کشنده طبیعی (NK cells) و آنتیبادیها سریعتر در بدن حرکت میکنند و شانس شناسایی و مقابله با ویروسها افزایش مییابد.
به بیان ساده، ورزش مثل یک «گشتزنی ایمنی» عمل میکند که بدن را هوشیارتر نگه میدارد.
کاهش التهاب مزمن؛ کلید مقاومت بیشتر
افرادی که سبک زندگی کمتحرک دارند، اغلب دچار التهاب مزمن سطح پایین هستند؛ حالتی که سیستم ایمنی را خسته و ناکارآمد میکند. ورزش منظم به کاهش این التهاب کمک میکند و باعث میشود سیستم ایمنی در زمان مواجهه با ویروسها، واکنش دقیقتر و مؤثرتری داشته باشد.
استرس کمتر، ایمنی قویتر
تحرک بدنی نقش مهمی در کاهش هورمونهای استرس مانند کورتیزول دارد. استرس مزمن یکی از عوامل تضعیفکننده سیستم ایمنی است. با کاهش استرس، بدن فرصت بیشتری برای تمرکز بر دفاع ایمنی پیدا میکند. به همین دلیل افراد فعال، نهتنها از نظر جسمی بلکه از نظر روانی نیز مقاومت بیشتری در برابر بیماریها دارند.
ورزش زیاد همیشه مفید نیست
نکته مهم این است که شدت ورزش اهمیت دارد. پژوهشها نشان میدهند فعالیت بدنی ملایم تا متوسط (مثل پیادهروی تند، دوچرخهسواری سبک یا ورزشهای هوازی کوتاه) بیشترین اثر محافظتی را دارد. در مقابل، تمرینات بسیار سنگین و فرسایشی بدون استراحت کافی میتواند بهطور موقت سیستم ایمنی را تضعیف کند.
خواب بهتر، اثر غیرمستقیم اما حیاتی
افراد فعال معمولاً خواب باکیفیتتری دارند و خواب نقش کلیدی در عملکرد سیستم ایمنی دارد. بدن در خواب عمیق، سلولهای ایمنی را بازسازی و تنظیم میکند. این چرخه مثبت، یکی از دلایل مهم کمتر بیمار شدن افراد فعال است.
منابع: harvard ، mayoclinic
۴۷۲۳۲
