به گزارش یولن، آموزش مجازی در نظام آموزشی ایران از سال ۱۳۹۸ و همزمان با شیوع ویروس کرونا، بهعنوان راهکاری اضطراری برای تداوم آموزش آغاز شد، اما بهتدریج از یک اقدام موقت به بخشی پایدار از سیاستهای آموزشی کشور تبدیل شد. تعطیلی گسترده مدارس در دوران کرونا، نظام آموزشی را ناگزیر به استفاده از بسترهای دیجیتال کرد و تجربهای کمسابقه برای دانشآموزان، معلمان و خانوادهها رقم زد. با فروکشکردن بحران کرونا، انتظار بازگشت کامل به آموزش حضوری وجود داشت، اما مجموعهای از عوامل باعث تداوم آموزش غیرحضوری شد.
آلودگی هوا، ناترازی، اعتراضات اجتماعی و تداوم اموزش مجازی در مدارس
آلودگی هوا، بهویژه در کلانشهرها، یکی از مهمترین دلایل تعطیلیهای مکرر مدارس و جایگزینی آموزش مجازی بوده است. در کنار آن، ناترازی انرژی و ضرورت مدیریت مصرف برق و گاز در فصول سرد و گرم سال، آموزش غیرحضوری را به گزینهای کمهزینهتر برای سیاستگذاران تبدیل کرده است. همچنین در برخی مقاطع، اعتراضهای اجتماعی نیز بر تصمیم به تعطیلی مدارس و ادامه آموزش مجازی اثرگذار بودهاند. در مجموع، آموزش مجازی در ایران بیش از آنکه یک انتخاب فناورانه باشد، پاسخی به مجموعهای از بحرانهای اجتماعی، اقتصادی و زیرساختی است.
با این حال، شواهد و نظر کارشناسان نشان میدهد آموزش غیرحضوری آسیبهای جدی به کیفیت آموزشی و رشد اجتماعی دانشآموزان وارد کرده است. مدیران مدارس گزارش میدهند که در ماههای متوالی، بخش قابل توجهی از سال تحصیلی به آموزش مجازی اختصاص یافته و عملاً دانشآموزان حدود یک ماه از آموزش حضوری محروم بودهاند. به گفته متخصصان، آموزش مجازی نهتنها موجب افت تحصیلی شده، بلکه نقش مدرسه در اجتماعیکردن دانشآموزان را نیز تضعیف کرده است؛ مسئلهای که به کاهش «بلوغ اجتماعی» دانشآموزان منجر شده است.
لزوم تغییر شیوههای تدریس در آموزش مجازی
دادههای رسمی وزارت آموزشوپرورش نشان میدهد میانگین نمرات امتحانات نهایی دانشآموزان در اغلب رشتهها پس از گسترش آموزش مجازی روندی نزولی داشته است. هرچند در سال ۱۴۰۳ افزایش نسبی نمرات مشاهده میشود، اما برخی کارشناسان معتقدند بخشی از این بهبود واقعی نیست و ناشی از ارفاق در نمرهدهی و فشار برای قبولی دانشآموزان است. در مقطع ابتدایی نیز وضعیت نگرانکنندهتر است؛ بهطوریکه حدود ۴۰ درصد دانشآموزان مهارتهای پایهای خواندن و نوشتن را به حد استاندارد ندارند.
در مواجهه با تداوم آموزش غیرحضوری، برخی صاحبنظران بر این باورند که نمیتوان با قواعد آموزش حضوری، آموزش مجازی را اداره کرد. آنان خواستار بازنگری اساسی در قوانین، محتوا و شیوههای آموزشی هستند و تأکید میکنند مدل مدرسه سنتی و آموزش کتابمحور، بهویژه در آموزش مجازی، دیگر پاسخگو نیست. پیشنهادهایی مانند تعریف چارچوبهای یادگیری بهجای سرفصلهای سختگیرانه، افزایش اختیار معلمان، توجه به تفاوتهای منطقهای و استفاده هوشمندانه از فناوری و هوش مصنوعی، بهعنوان راهکارهای آیندهنگرانه برای اصلاح نظام آموزشی مطرح میشود.
متن کامل این گزارش را اینجا بخوانید.
۲۳۳۲۳۳
