به گزارش یولن، آیا تا به حال با موبایلتان از ماه عکس گرفتهاید؟ احتمالا با دیدن نتیجه ناامید شده باشید، مگر اینکه موبایل شما یک سامسونگ گلکسی باشد. این موبایلها قابلیتی به نام زوم فضایی ۱۰۰ برابر دارند که تصاویری شگفتانگیز و بسیار واضح از ماه ثبت میکنند؛ آن هم با لنزی به اندازه یک ناخن. این نتیجه حتی از آیفون اپل هم بهتر است، اما یک نکته مهم وجود دارد: عکسهای ماه سامسونگ واقعی نیستند.
به نقل از ایسنا، یک کاربر ردیت این موضوع را نشان داد؛ او موبایل سامسونگ را مقابل تصویری عمدا تار و پیکسلی از ماه روی صفحه رایانه گرفت. موبایل، عکسی واضح با دهانهها و سایههایی ثبت کرد که اصلا در تصویر اصلی وجود نداشتند. سامسونگ این قابلیت را افزایش جزئیات مینامد، اما واقعیت این است که شرکت، یک هوش مصنوعی را آموزش داده تا ماه را تشخیص دهد و وقتی دوربین قادر به ثبت جزئیات نیست، آنها را خودش اضافه کند.
البته چنین قابلیتی بهصورت پیش فرض در همه موبایلها فعال نیست. اما فرقی نمیکند چه موبایلی در جیبتان باشد؛ هر بار که دکمه شاتر را میزنید، مجموعهای از الگوریتمها و ابزارهای پردازش مبتنی بر هوش مصنوعی در پسزمینه فعال میشوند. این پردازشها میتوانند تریلیونها عملیات انجام دهند، آن هم پیش از آنکه عکس در گالری ذخیره شود.
در حالت کلی، هدف این فرآیندها ثبت عکسهایی زیبا و اغلب وفادار به واقعیت است. اما در برخی موارد افراطی، بعضی موبایلها به قدری از هوش مصنوعی استفاده میکنند که نتیجه از آنچه چشم انسان میبیند، فاصله میگیرد. دفعه بعد که عکس میگیرید، از خودتان بپرسید: دوربین شما واقعیت را ثبت میکند یا در حال دستکاری آن است؟
به گفته زیو عطار، مدیرعامل شرکت Glass Imaging کسی که در گروه توسعه حالت پرتره آیفون کار کرده است، به این کار عکاسی محاسباتی میگویند. او توضیح میدهد که موبایل شما فقط نورِ برخورد کرده به حسگر را ثبت نمیکند؛ بلکه حدس میزند اگر دوربین بهتر بود، تصویر چگونه میشد و بعد همان تصویر را برایتان میسازد.
سخنگوی سامسونگ میگوید: قابلیتهای مبتنی بر هوش مصنوعی برای افزایش کیفیت تصویر و در عین حال حفظ اصالت طراحی شدهاند. کاربران کنترل کامل دارند و میتوانند این قابلیتها را طبق ترجیح شخصی خود خاموش کنند.
اما حتی وقتی قابلیتهای پر سر و صدای هوش مصنوعی را خاموش میکنید، باز هم الگوریتمها در حال کار هستند. وقتی دکمه عکاسی را میزنید، معمولا بین چهار تا ۱۰ عکس بهطور همزمان ثبت میشود. گوشی این تصاویر را با هم ترکیب میکند تا عکسی بهتر از یک شات تکی به دست آید. بعضی از این تصاویر مشابهاند و بعضی دیگر روی بخشهای متفاوتی از صحنه تمرکز دارند.
این پردازشهای پایه برای اصلاح مشکلاتی انجام میشوند که اغلب کاربران دوست ندارند ببینند، از جمله کاهش نویز برای حذف دانه دانه شدن تصویر، تصحیح رنگ برای نزدیکتر شدن به آنچه در دنیای واقعی دیده میشود و HDR که چند تصویر با نوردهی متفاوت را ترکیب میکند تا هم سایهها و هم نقاط روشن حفظ شوند. موبایلها همچنین دشمن سرسخت تاری هستند و از چندین روش همزمان برای مبارزه با آن استفاده میکنند.
برای مثال، آیفونها قابلیتی به نام Deep Fusion دارند که از هوش مصنوعی آموزش دیده با میلیونها تصویر استفاده میکند. این شبکههای عصبی میتوانند اشیای موجود در عکس را تشخیص دهند و هر بخش را به صورت جداگانه پردازش کنند؛ حتی تغییر پیکسلهای منفرد بر اساس تصاویری که قبلا دیدهاند. عطار میگوید: این یک تفکیک بسیار سطح بالاست.
نتیجه معمولا تصویری شفاف و واضح است، اما برخی منتقدان معتقدند موبایلهای امروزی زیادهروی میکنند. گاهی تصاویر حالتی پلاستیکی، بافتهای تخت یا شبیه نقاشی آبرنگی پیدا میکنند. تلاش افراطی برای حذف ایرادها حتی میتواند اعوجاجهای عجیبی ایجاد کند که شبیه توهمات هوش مصنوعی است. بعضی کاربران آن قدر از عکسهای بیش از حد صیقلی گوشیهای جدید ناراضیاند که به مدلهای قدیمیتر برمیگردند یا حتی یک موبایل دوم فقط برای عکاسی همراه دارند.
سخنگوی اپل میگوید: تمرکز ما همیشه بر کمک به کاربران برای ثبت لحظات واقعی بوده، بهطوری که بتوانند خاطراتشان را همانطور که تجربه کردهاند، دوباره ببینند. ما به هوش مصنوعی بهعنوان فرصتی بزرگ نگاه میکنیم، اما به سنت عکاسی نیز احترام میگذاریم و معتقدیم باید با دقت از آن استفاده شود.
لو مانویچ، استاد فرهنگ دیجیتال در دانشگاه نیویورک، میگوید: از زاویهای مثبتتر میتوان گفت بیشتر این ویرایشها را عکاسان حرفهای همیشه بهصورت دستی انجام میدادند. حالا بهجای بازی با پارامترهای پیچیده، همهچیز خودکار شده است. تواناییهایی که قبلا فقط در اختیار حرفهایها بود، حالا به دست کاربران عادی رسیده است.
اما همزمان، موبایل شما در حال گرفتن تصمیمهای خلاقانه و حتی هنری درباره خاطراتتان است. اغلب بدون اینکه متوجه شوید.
رافائل مانتیوک، استاد دانشگاه کمبریج، میگوید: سازندگان موبایل واقعا قصد ساخت تصاویر جعلی ندارند. اما شیوه رندر تصویر، آزادی خلاقانه زیادی دارد. هر گوشی سبک خاص خودش را دارد؛ درست مثل عکاسان مختلف.
یک توهم کامل
در این بحث، معمولا یک معیار پنهان وجود دارد: اینکه عکس «واقعی» باید شبیه عکسهای دوران فیلم باشد. اما این مقایسه منصفانه نیست. از همان ابتدای تاریخ عکاسی، همیشه نوعی پردازش در کار بوده است. بسیاری از الگوریتمها صرفا نقصهای ذاتی لنزها و حسگرهای کوچک گوشیها را جبران میکنند.
با این حال، برخی قابلیتها پا را فراتر میگذارند. در بسیاری از گوشیهای مخصوص بازار آسیا بهویژه برندهای چینی، فیلترهای زیبایی مبتنی بر هوش مصنوعی بهطور پیشفرض فعالاند که پوست را صاف میکنند یا اجزای صورت را تغییر میدهند.
عطار میگوید: این کاملا توهم است. موبایل ابرو را تشخیص میدهد و اگر جزئیات کافی نباشد، مو به آن اضافه میکند یا حتی برای آدمهای دوردست، چشمهایی میکشد که به جهات تصادفی نگاه میکنند.
به گفته کارشناسان، این موضوع ریشه در تفاوتهای فرهنگی دارد. گوشیهای اپل چنین قابلیتهایی ندارند و گوگل هم از سال ۲۰۲۰ فیلترهای زیبایی را بهصورت پیشفرض در گوشیهای پیکسل غیرفعال کرد و به تأثیرات منفی آن بر سلامت روان اشاره کرد.
مانویچ میگوید: زیباسازی چیز جدیدی نیست. روتوش از قرن نوزدهم وجود داشته. اما افزودن خودکار جزئیاتی که اصلا در صحنه نبودهاند، پدیده کاملا تازهای است. در برخی جنبهها هنوز عکاسی است و در برخی جنبهها چیزی فراتر از آن.
این فقط یک بحث فلسفی نیست. پژوهشها نشان میدهند تصاویر و ویدئوهای ویرایششده با هوش مصنوعی میتوانند خاطرات کاذب ایجاد کنند یا برداشت ما از بدن خودمان را تغییر دهند.
حتی شرکتهای آمریکایی هم قابلیتهایی را ارائه دادهاند که مرزها را جابهجا میکند. برای مثال، موبایلهای پیکسل گوگل قابلیتی به نام Best Take دارند. شما چند عکس گروهی میگیرید و بعد «بهترین چهرهها» را از تصاویر مختلف انتخاب میکنید تا یک عکس نهایی بسازید.
این عکس شاید زیبا باشد، اما لحظهای را نشان میدهد که هرگز رخ نداده است. با این حال، مانتیوک میگوید: احتمالا همانطوری است که میخواهید آن لحظه را به یاد بیاورید.
چگونه عکس «خام» را ببینیم؟
میتوانید HDR را خاموش کنید، فیلترهای زیبایی را غیرفعال کنید یا تنظیمات بهینهسازی صحنه سامسونگ را کنار بگذارید. اما اگر واقعا بخواهید تصویری کاملا خام، بدون دخالت هوش مصنوعی بگیرید، باید قدمهای بیشتری بردارید.
حالت Pro Mode در موبایلهای جدید سامسونگ عکسهای کاملا دستنخورده میگیرد. در آیفون، حتی ProRAW هم شامل مقداری پردازش است و برای عکس کاملا خام باید از اپلیکیشنهای جانبی استفاده کنید.
این عکسها چندان زیبا نخواهند بود: نویز زیاد، رنگهای نادرست، نرمی و تاری. اما برای بعضیها این «ایرادات نوستالژیک» جذاب است.
با این حال، مانویچ معتقد است تجربه عکاسی خام ارزشش را دارد تا بفهمید موبایلتان معمولا چه کاری با عکسها انجام میدهد و آگاهتر باشید که تصاویرتان دقیقا چه شکلی هستند.
۵۸۵۸
