به گزارش خبرگزاری یولن، نیکلاس مادورو، ۶۳ ساله، بیش از یک دهه با مشت آهنین قدرت را در ونزوئلا در دست داشت. این وضعیت به طور ناگهانی در روز شنبه، ۳ ژانویه پایان یافت؛ زمانی که نیروهای ایالات متحده او و همسرش، سیلیا فلورس بانوی اول، را ربودند و از کشور خارج کردند. قرار است این دو نفر ظاهراً در یک دادگاه ایالات متحده به اتهامهای مربوط به مواد مخدر و سلاح محاکمه شوند.
مادورو کیست؟ چگونه به رهبری ونزوئلا رسید؟ و چگونه سرانجام توسط ایالات متحده ربوده شد؟ آنچه تاکنون میدانیم، در ادامه آمده است.
دوران اولیه زندگی مادورو
مادورو در ۲۳ نوامبر ۱۹۶۲ [۲ آذر ۱۳۴۱] در محله اِلوایه (El Valle) شهر کاراکاس، در یک خانواده کارگر به دنیا آمد. پدر و مادر او نیکلاس مادورو گارسیا، از رهبران اتحادیههای کارگری، و ترسا دِ خسوس موروس بودند. این زوج سه دختر نیز داشتند: ماریا ترسا، خوسِفینا و آنیتا مادورو.
مادورو تحت تأثیر گرایشها و فعالیتهای سیاسی چشمگیر پدرش بزرگ شد. او زمانی بیان کرده است که پدربزرگها و مادربزرگهایش دارای تبار یهودیان سفاردی بودهاند و پس از ورود به ونزوئلا به کاتولیسیسم تغییر دین دادهاند.
مادورو در دوران رشد خود از طرفداران موسیقی راک غربی بود و اغلب از هنرمندانی چون جان لنون نقلقول میکرد.
او در یک دبیرستان دولتی به نام لیسه خوسه آوالوس (Liceo Jose Avalos) در محله اِلوایه تحصیل کرد و در آنجا در فعالیتهای سیاسی دانشآموزی مشارکت داشت و بنا بر گزارشها ریاست شورای دانشآموزی را برعهده داشت؛ با این حال، هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد او از این دبیرستان فارغالتحصیل شده باشد.
گمان میرود او در اوایل دهه ۱۹۸۰ به اتحادیه سوسیالیستی ونزوئلا، یک حزب مارکسیست-لنینیست، پیوسته باشد.
مادورو در سال ۱۹۸۶ و در سن ۲۴ سالگی، به عنوان نماینده اتحادیه سوسیالیستی به مدت یک سال برای آموزش سیاسی به کوبا اعزام شد و در مدرسه ملی کادرها «خولیو آنتونیو مِیا»، وابسته به اتحادیه جوانان کمونیست (UJC)، آموزش دید.
او پس از بازگشت، کار خود را به عنوان راننده اتوبوس در سیستم متروی شهر کاراکاس آغاز کرد و سپس در سال ۱۹۹۱ سازمان SITRAMECA (مخفف Sindicato de Trabajadores y Trabajadoras del Metro de Caracas؛ اتحادیه کارگران متروی کاراکاس) را بنیان گذاشت و رهبری آن را برعهده گرفت.
مادورو در اواخر دهه ۱۹۸۰ و اوایل دهه ۱۹۹۰ در اتحادیه کارگران حملونقل فعال شد و یکی از نخستین سندیکاهای غیررسمی کارگری این شرکت را تأسیس کرد و بهتدریج از طریق سیاستورزی اتحادیهای وارد مراکز قدرت شد.
در یک تلگرام محرمانه سال ۲۰۰۶ از سفارت ایالات متحده در کاراکاس که توسط ویکیلیکس منتشر شد، آمده است که مادورو عضو کمیته ملی لیگ سوسیالیستی بوده و «گزارش شده است که پیشنهادی برای عقد قرارداد بیسبال از سوی یک استعدادیاب لیگ حرفهای بیسبال آمریکا (MLB) را رد کرده است.»
او تحت تأثیر رهبری هوگو چاوز، سرهنگ دوم ارتش ونزوئلا، قرار گرفت؛ فردی که رهبری جنبش مسلحانه بولیواری را علیه نظام موسوم به «پونتوفیخیسیمو» – سیستم دموکراسی دوحزبی ونزوئلا – و رئیسجمهور وقت، کارلوس آندرس پرس، با استناد به فساد، برعهده داشت.
در اوایل دهه ۱۹۹۰، مادورو به شاخه غیرنظامی جنبش MBR-۲۰۰ پیوست و پس از آن نیز به فعالیت برای آزادی هوگو چاوز ادامه داد؛ چاوز به دلیل کودتای نافرجام سال ۱۹۹۲ زندانی شده بود.
زمانی که مادورو با همسر آیندهاش، سیلیا فلورس، آشنا شد، این زن ریاست تیم حقوقیای را برعهده داشت که در سال ۱۹۹۴ موفق به آزادی چاوز شد.
پس از آنکه چاوز مورد عفو قرار گرفت و آزاد شد، مادورو در سال ۱۹۹۷ به جنبش جمهوری پنجم، یک حزب سیاسی سوسیالیستی، پیوست تا در انتخابات ۱۹۹۸ نامزد شود. در این انتخابات، مادورو به مجلس مؤسسان ملی راه یافت و در همان زمان، چاوز ریاستجمهوری را به دست آورد.
مادورو در جریان تدوین قانون اساسی جدید در سال ۱۹۹۹ رابطه نزدیکی با چاوز داشت و پس از شش سال حضور در مناصب دولتی، بهعنوان وزیر امور خارجه منصوب شد. در اکتبر ۲۰۱۲ و همزمان با وخامت سریع وضعیت جسمانی چاوز، مادورو به معاونت ریاستجمهوری ونزوئلا رسید.
تحکیم قدرت در کاراکاس
در دسامبر ۲۰۱۲، زمانی که هوگو چاوزِ کاریزماتیک بیمار شد و برای درمان سرطان راهی کوبا بود، در یک سخنرانی تلویزیونی، مادورو – که در آن زمان معاون رئیسجمهور بود – را به عنوان جانشین سیاسی خود معرفی کرد.
در انتخابات برگزارشده پس از مرگ چاوز، مادورو در آوریل ۲۰۱۳ با اختلافی اندک پیروز شد.
او ریاستجمهوری خود را با اخراج دیپلماتهای آمریکایی آغاز کرد، آنان را «دشمنان تاریخی» خواند و ایالات متحده را به مسموم کردن چاوز متهم کرد. مادورو همچنین مخالفان داخلی را «فاشیست» نامید که بهگفته او برای «تجزیه کشور» تلاش میکردند.
بانوی اول نیز پس از آن، چندین مقام عالیرتبه را برعهده گرفت که از جمله دادستان کل کشور و رئیس مجلس بودند.
مادورو کنترل مستحکم بر نهادهای کلیدیای را به ارث برد که چاوز پیشتر آنها را دگرگون کرده بود؛ ازجمله فرماندهی نیروهای نظامی، دیوان عالی کشور و رسانههای دولتی.
اما رهبر پیشین اتحادیههای کارگری از کاریزمای رهبر و مرشد خود برخوردار نبود و ناچار شد با اقتصادی در حال فروپاشی و اپوزیسیونی فعال – ازجمله ماریا کورینا ماچادو که بعدها در سال ۲۰۲۵ جایزه نوبل صلح را از آن خود کرد – مواجه شود؛ اپوزیسیونی که خواستار اعتراضات سراسری در سراسر کشور بود. مادورو با سرکوب شدید به آنان پاسخ داد و دستکم ۴۳ معترض کشته شدند.
در مواجهه با افزایش فشار اپوزیسیون و سقوط شدید محبوبیت، مادورو در سال ۲۰۱۷ یک مجلس مؤسسان طرفدار دولت تشکیل داد تا قوه مقننه را که اکنون در کنترل مخالفان بود، خنثی کند. دور تازهای از اعتراضها در پدید آمد و سرکوبهای بیشتری صورت گرفت که در جریان آن بیش از ۱۰۰ نفر به دست نیروهای ونزوئلا کشته شدند.
در تمام این مدت، اقتصاد کشور رو به زوال رفت؛ جمعیت نزدیک به ۳۰ میلیون نفری ونزوئلا با کمبود کالاهای اساسی روبهرو شد و تولید نفت به پایینترین سطوح سقوط کرد.
در انتخابات بعدی در سال ۲۰۱۸، مادورو بدون رقیب مؤثر برنده اعلام شد، اما ۴۵ کشور ازجمله ایالات متحده او را به رسمیت نشناختند. او همچنین برخی رهبران اپوزیسیون را زندانی و برخی دیگر را وادار به تبعید کرد.
در سال ۲۰۲۴ نیز مادورو بار دیگر در انتخابات ریاستجمهوری برنده اعلام شد؛ انتخاباتی که به طور گسترده غیرشفاف تلقی شد و در آن شورای انتخابات از ارائه برگههای شمارش آرا خودداری کرد. در پی آن، اعتراضات گسترده دیگری شکل گرفت که با سرکوبی خشن مواجه شد.
چرا ترامپ تصمیم گرفت که باید مادورو را کنار بزند؟
پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در ژانویه سال گذشته برای دور دوم به قدرت بازگشت، فشارها علیه رهبر ونزوئلا را به طور قابلتوجهی افزایش داد.
دولت ترامپ تعرفه ۲۵ درصدی بر کاراکاس اعمال کرد، جایزه تعیینشده برای دستگیری مادورو را دو برابر ساخت و تحریمهایی علیه اعضای خانواده او وضع کرد.
از سپتامبر به این سو، نیروهای آمریکایی حملاتی را علیه شناورهایی در سواحل ونزوئلا انجام دادهاند؛ کاخ سفید مدعی است این شناورها در فعالیتهای موسوم به «نارکوتروریسم» [تروریسم موادمخدر] نقش داشتهاند.
شنبه نقطه عطف ماجرا بود؛ زمانی که نیکلاس مادورو و همسرش توسط نیروهای ویژه ایالات متحده ربوده شده و برای رسیدگی قضایی به اتهاماتی که در آمریکا علیه آنان مطرح شده است، به ایالات متحده منتقل شدند.
منبع: الجزیره
۲۵۹
