به گزارش یولن از یورونیوز، جهان وارد دورهای شده که دانشمندان آن را یکی از حساسترین مقاطع تاریخ اقلیم زمین میدانند؛ دورهای که در آن گرمایش جهانی و یک پدیده طبیعی به نام النینو، همزمان در حال اثرگذاری بر آبوهوای سیاره هستند و نتیجه آن میتواند مجموعهای از رویدادهای شدید و کمسابقه باشد.
بر اساس تازهترین برآوردهای سازمان جهانی هواشناسی (WMO) و نهادهای اقلیمی سازمان ملل، پنج سال پیشرو به احتمال بسیار زیاد با دمایی بالاتر از حدی همراه خواهد بود که در توافق پاریس به عنوان مرز «نسبتاً ایمن» تعیین شده است. این گزارشها نشان میدهد که نهتنها عبور از مرز ۱.۵ درجه سانتیگراد محتمل است، بلکه ممکن است در همین بازه زمانی چندین بار اتفاق بیفتد و حتی رکورد گرمترین سال ثبتشده در ۲۰۲۴ نیز شکسته شود.
در پس این اعداد، تصویر بزرگتری شکل میگیرد: جهانی که بهتدریج وارد چرخهای از گرمای پایدارتر و شدیدتر میشود. پیشبینیها نشان میدهد که میانگین دمای زمین تا سال ۲۰۳۰ میتواند بین ۱.۳ تا ۱.۹ درجه بالاتر از دوران پیشاصنعتی قرار بگیرد؛ افزایشی که شاید در ظاهر اندک به نظر برسد، اما در عمل میتواند ساختار آبوهوایی زمین را بهطور قابل توجهی دگرگون کند.
در همین میان، قطب شمال بهعنوان یکی از حساسترین نقاط زمین، با سرعتی بیش از سه برابر میانگین جهانی در حال گرم شدن است. یخها در حال عقبنشینیاند و زمستانهایی که زمانی طولانی و پایدار بودند، اکنون بهطور محسوس گرمتر شدهاند. این تغییر نهتنها یک نشانه محلی نیست، بلکه بازخوردی جهانی دارد؛ زیرا کاهش یخ به معنای جذب بیشتر گرما و تشدید چرخه گرمایش است.
در سوی دیگر جهان، جنگلهای آمازون نیز زیر فشار گرما و خشکسالی فزاینده قرار گرفتهاند. منطقهای که سالها به عنوان یکی از مهمترین جذبکنندههای دیاکسیدکربن زمین شناخته میشد، اکنون با خطری روبهروست که میتواند نقش آن را معکوس کند. اگر خشکسالی و آتشسوزیها تشدید شوند، آمازون ممکن است از یک سپر اقلیمی به منبع انتشار کربن تبدیل شود؛ تغییری که پیامدهای آن فراتر از آمریکای جنوبی خواهد بود.
همزمان، افزایش دما و خشکی در نقاط مختلف جهان، فصلهای آتشسوزی جنگلی را نیز طولانیتر و شدیدتر کرده است. تجربههای اخیر نشان دادهاند که دود این آتشسوزیها تنها محدود به مناطق درگیر نیست و میتواند سلامت میلیونها نفر را در فاصلههای بسیار دور تحت تأثیر قرار دهد.
در قلب این تحولات، پدیده النینو قرار دارد؛ چرخهای طبیعی که هر چند سال یکبار بخشهایی از اقیانوس آرام را گرم میکند و بهطور موقت دمای جهانی را افزایش میدهد. اما آنچه دانشمندان را نگران کرده، ترکیب این پدیده با گرمایش زمینهای زمین است. به گفته آنها، النینو شاید تنها چند دهم درجه دما را بالا ببرد، اما وقتی روی روند افزایشی بلندمدت زمین سوار میشود، میتواند نقش یک شتابدهنده خطرناک را بازی کند.
در نهایت، آنچه در این گزارشها برجسته میشود، یک تصویر واحد است: جهانی که در حال ورود به دورهای از ناپایداری اقلیمی است. دورهای که در آن مرزهای آماری گذشته دیگر قابل اتکا نیستند و رویدادهای حدی—از موجهای گرما گرفته تا خشکسالی و آتشسوزی—نه استثنا، بلکه بخشی از الگوی جدید آبوهوا خواهند بود.
دانشمندان تأکید میکنند که این روند نتیجه مستقیم ادامه انتشار گازهای گلخانهای است و بدون تغییر جدی در مسیر مصرف سوختهای فسیلی، شدت و فراوانی این رخدادها در سالهای آینده بیشتر خواهد شد.
۲۳۳۲۳۳
