به گزارش خبرگزاری یولن، در دنیای هوانوردی نظامی، بُرد همواره یکی از تعیینکنندهترین مؤلفهها در تعریف قدرت بوده است. جنگندهای که بتواند بدون اتکا به سوختگیری مکرر، هزاران کیلومتر را طی کند، نه تنها انعطافپذیری بیشتری در عملیات دارد، بلکه گزینههای راهبردی گستردهتری نیز پیش روی فرماندهان میگذارد. سوخو ۳۴ دقیقا در همین نقطه ایستاده است؛ جنگندهای تهاجمی که از نظر بُرد، بسیاری از همتایان غربی خود را پشت سر میگذارد و حتی در برخی سناریوها به آستانه پروازهای قارهپیما نزدیک میشود.
میراث سوخو ۲۷؛ نقطه آغاز یک غول دوربرد
ریشههای این هواپیما به سوخو ۲۷ بازمیگردد؛ جنگنده برتری هوایی شوروی که در زمان خود یکی از دوربردترین نمونههای عملیاتی در جهان بود. سوخو ۳۴ بر پایه همان پلتفرم اما با ابعادی بزرگتر و وزنی نزدیک به ۵۰ درصد بیشتر توسعه یافت.
طراحی جدید، در کنار بهرهگیری از موتورهای کممصرفتر AL-۳۱FM۲ و استفاده گسترده از مواد کامپوزیتی، به افزایش چشمگیر برد کمک کرد. در حالی که سوخو ۲۷ با سوخت داخلی میتوانست حدود ۴۰۰۰ کیلومتر پرواز انتقالی انجام دهد، برد انتقالی سوخو ۳۴ با اتکا به سوخت داخلی به حدود ۴۸۰۰ تا ۵۰۰۰ کیلومتر میرسد؛ عددی که آن را به مرز تعریف شده برای پرواز قارهپیما (بیش از ۵۵۰۰ کیلومتر) نزدیک میکند.
فلسفه متفاوت روسی
یکی از تفاوتهای قابل توجه میان جنگندههای روسی و نمونههای غربی، استفاده کمتر از مخازن سوخت خارجی است. در بسیاری از جنگندههای غربی، مخازن اضافی برای افزایش برد به کار میروند؛ اما این کار با افزایش پسا، کاهش نسبت رانش به وزن و اشغال جایگاههای تسلیحاتی همراه است.
در مقابل، سوخو ۳۴ با تکیه بر ظرفیت بالای سوخت داخلی، اغلب بدون مخازن خارجی عملیات میکند. با این حال، مشاهده نادر این جنگنده با سه مخزن ۳۰۰۰ لیتری PTB-۳۰۰۰ نشان داد که در صورت نیاز، میتواند به پیکربندیهایی برای ماموریتهای واقعا دوربرد نیز مجهز شود.
تا ۸۰۰۰ کیلومتر؛ پروازی در حد مسکو تا واشنگتن
در صورت نصب سه مخزن ۳۰۰۰ لیتری، برد انتقالی سوخو ۳۴ میتواند به حدود ۸۰۰۰ کیلومتر برسد؛ مسافتی که از نظر تئوریک امکان پرواز مستقیم از مسکو تا واشنگتن دی. سی را فراهم میکند.
البته چنین بردی تنها در شرایط ایدهآل، بدون مانور رزمی و بدون حمل تسلیحات حاصل میشود. در ماموریتهای واقعی رزمی، مصرف سوخت به مراتب بیشتر است و این ارقام کاهش مییابد. با این حال، حتی بدون حمل سلاح، سوخو ۳۴ میتواند با نصب انواع پادهای شناسایی الکترونیکی، راداری و تصویری، نقشهای اطلاعاتی و نظارتی مهمی را در فواصل بسیار دور ایفا کند.
سایه جنگنده نسل ششم چین
در افق پیش رو، احتمال دارد که جایگاه سوخو ۳۴ به عنوان دوربردترین جنگنده عملیاتی جهان به چالش کشیده شود. گزارشها حاکی از آن است که شرکت Chengdu Aircraft Corporation در حال توسعه یک جنگنده نسل ششم برای چین است؛ پروژهای که از نظر ابعاد حتی بزرگتر از سوخو ۳۴ توصیف شده و برای ماموریتهای بسیار دوربرد با قابلیت پنهانکاری پیشرفته بهینه شده است.
با این حال، سوخو ۳۴ هم در حال ارتقاست. گزارشهایی درباره ورود نسخهای کوچک شده از موشک کروز Kh-۱۰۱/۱۰۲ با برد ۵۵۰۰ کیلومتر منتشر شده که میتواند توان درگیری در فواصل بسیار دور را افزایش دهد. از سوی دیگر، تولید این جنگنده از سال ۲۰۲۲ بیش از دو برابر شده و تحویل سالانه آن به حدود ۳۰ فروند رسیده است؛ موضوعی که نشان میدهد سرمایهگذاری روی توسعه و ارتقای آن ادامه خواهد داشت.
گامی به سوی ماموریتهای استراتژیک
یکی از سناریوهای مطرح، تجهیز سوخو ۳۴ به موتور AL-۵۱F است؛ پیشرانهای که برای سوخو ۵۷ توسعه یافته است. این موتور نه تنها عملکرد پروازی را بهبود میبخشد، بلکه بهرهوری سوخت بالاتری نیز ارائه میدهد؛ عاملی که میتواند برد عملیاتی را بیش از پیش افزایش دهد.
در صورت تحقق این ارتقا، همراه با توسعه موشکهای جدید و گسترش قابلیت سوختگیری هوایی، سوخو ۳۴ ممکن است نقشی فراتر از یک جنگنده تهاجمی تاکتیکی پیدا کند و حتی در ماموریتهایی تحت فرماندهی هوانوردی دوربرد روسیه بهکار گرفته شود.
افزایش برد و توانمندیهای سوخو ۳۴ تنها برای روسیه اهمیت ندارد. کشورهایی مانند الجزایر که انتظار میرود از سال ۲۰۲۶ تحویل این جنگنده را آغاز کنند، از چنین قابلیتهایی بهرهمند خواهند شد. در جهانی که فاصلههای جغرافیایی دیگر مانع قطعی عملیات نظامی محسوب نمیشوند، جنگندهای با توان نزدیک به پروازهای قارهپیما میتواند معادلات راهبردی را به شکل محسوسی تغییر دهد.
منبع: militarywatchmagazine
۲۲۷۳۲۲
