تینا مزدکی_در حالیکه تمامی نیروهای دریایی جهان از تهدید موشکهای هایپرسونیک آگاهاند، ژاپن با یک پاسخ فناورانه وارد میدان شده است. موشکهایی که با سرعتی بیش از ۵.۵ برابر سرعت صوت حرکت میکنند، میتوانند تنها با یک برخورد یک ناو هواپیمابر را همراه با هزاران خدمه از بین ببرند. این موشکها بهدلیل سرعت بالا و توانایی تغییر مسیر در حین پرواز، عملاً غیرقابل رهگیری توسط سامانههای دفاع هوایی سنتی هستند.
برای مقابله با این تهدید، ارتشهای جهان بهسراغ فناوریهای نوین دفاعی رفتهاند. در کنار سلاحهای لیزری و سامانههای انرژی هدایتشده که بیشتر برای مقابله با پهپادها کاربرد دارند، توپهای ریلگان نیز وارد میدان شدهاند؛ توپهایی الکترومغناطیسی که گلولههای فلزی را با سرعتهای هایپرسونیک شلیک میکنند.
ژاپن پیشتاز توسعه ریلگانها
در خط مقدم این فناوری، ژاپن با توپ الکترومغناطیسیای ظاهر شده که توسط «آژانس تدارکات، فناوری و لجستیک» (Atla) توسعه یافته است. این توپ برای نخستینبار حدود دو سال پیش در دریا آزمایش شد و حالا تصاویر جدیدی از آن روی عرشهی کشتی آزمایشی JS Asuka منتشر شده است. این کشتی با سیستمهای خودکار طراحی شده تا تعداد خدمه را کاهش دهد و در شرایط نبرد، ثانیههای ارزشمند را ذخیره کند.
هرچند بهدلایل امنیتی تنها چند تصویر از دهانهی توپ منتشر شده و جزئیات فنی محدودی در دسترس است، اما طبق دادههای موجود، این توپ میتواند گلولههایی ۴۰ میلیمتری با وزن ۳۲۰ گرم را با سرعت ۶.۵ برابر سرعت صوت شلیک کند. قدرت اولیهی آن ۵ مگاپاسکال (معادل ۱.۴ کیلوواتساعت) اعلام شده و آژانس Atla برنامه دارد این قدرت را به ۲۰ مگاپاسکال افزایش دهد.
گلولهها از آلیاژ تنگستن ساخته شدهاند و طبق گزارشها، آنقدر «هوشمند» هستند که بتوانند مسیر خود را در زمان واقعی تنظیم کنند تا موشکهای هایپرسونیک مانورپذیر را با دقت بزنند. البته صحت این ادعا دشوار است، زیرا الکترونیکهای داخلی گلوله باید شتابی در حدود ۳۰ هزار جی را تحمل کنند، که چالشی بسیار بزرگ محسوب میشود.
توپ ریلگان ژاپن همچنین قابلیت تنظیم قدرت شلیک متناسب با فاصلهی هدف را دارد تا فرسایش سیستم کاهش یابد. طراحی آن بهگونهایست که بتواند در شلیکهای متوالی عمل کند تا احتمال اصابت موفق افزایش یابد. هرچند مفهوم ریلگان به دههی ۱۹۲۰ بازمیگردد، اما ساخت نمونهای عملیاتی همچنان بسیار پیچیده و دشوار است.
اروپا هم وارد رقابت شده
اگرچه ژاپن در توسعهی این فناوری پیشتاز است، اروپا نیز در حال کار روی توپ ریلگان خود است. در نمایشگاه Euronaval نمونهی اولیهای بهنام Thema معرفی شد که تا سال ۲۰۲۸ قرار است گلولههایی با سرعت ۷۲۰۰ کیلومتر بر ساعت شلیک کند و هدف نهایی رسیدن به سرعت ۱۴۴۰۰ کیلومتر بر ساعت است.
با این حال، مشکلات مهمی مانند نیاز شدید به انرژی، گرمای تولیدشده در هنگام شلیک، و فرسایش ریل، همچنان مانع توسعهی گسترده این فناوری هستند. هرچند برخی راهکارهای فنی برای این چالشها وجود دارد، توپ الکترومغناطیسی ژاپن فعلاً در مرحلهی آزمایشی باقی مانده و مشخص نیست چه زمانی بهصورت عملیاتی وارد خدمت خواهد شد.
منبع: futura-sciences
۲۲۷۳۲۳
