فیلترشکن‌های آلوده به میدان آمده‌اند / پیش‌بینی وقوع بحران در شبکه ارتباطی کشور

البته وی به جزییات این گزارش اشاره نکرد اما برای درک بهتر تاثیر فیلترشکن های آلوده، می توان از دل گزارش های رسمی ارایه شده وزارت ارتباطات به حقایقی مهم دست یافت که نکات مهم و قابل توجهی بخصوص برای تصمیم گیران حوزه حکمرانی فضای مجازی به همراه دارد.

مدتی است که شرکت ارتباطات زیرساخت به عنوان متولی زیرساخت ارتباطی کشور، بطور فصلی گزارشی آماری از حملات سایبری منع خدمت توزیع شده موسوم به DDos منتشر می کند. در گزارش مربوط به زمستان سال گذشته آمده است که ۴۷ درصد از حملات DDos که در شبکه ارتباطی کشور رخ داده، از شبکه دستگاه های آلوده بوده است.

دستگاه های آلوده به مجموعه ای از گوشی ها و رایانه های متصل به شبکه ارتباطی کشور گفته می شود که عمدتا به دلیل استفاده از VPN ها و فیلترشکن ها ناشناخته و رایگان، طوری آلوده شده اند که بدون اینکه صاحبان آنها اطلاعی داشته باشند و متوجه باشند به عنوان مبدا حملات DDos عمل می کنند.

قابل توجه است که در گزارش بهار امسال که اخیرا منتشر شده است، سهم دستگاه های آلوده در انجام این دست از حملات سایبری به ۵۶ درصد افزایش پیدا کرده است. در واقع رشد ۹ درصدی اتفاق افتاده وقتی بیشتر می تواند مورد توجه قرار گیرد که بدانیم تعداد این حملات در طول یک فصل به طور باورنکردنی افزایش داشته است.

این گزارش ها می گوید که در زمستان سال گذشته در مجموع ۱۰۱ هزار حمله DDos در شبکه ارتباطی کشور انجام شد اما این میزان در بهار امسال به ۲۱۵ هزار حمله رسیده که نشان می دهد تعداد حملات در طول سه ماه اول سال بیش از دو برابر شده است. با یک ضرب و تقسیم ساده مشخص می شود که در بهار امسال بیش از ۷۳ هزار حمله جدید نسبت به زمستان گذشته انجام شده که نزدیک به ۹۰ درصد آنها به مقاصد حیاتی و مورد نیاز جامعه صورت گرفته است.

زمان	تعداد حملات	سهم حملات از دستگاه های آلوده	تعداد حملات از دستگاه های آلوده	میزان افزایش حملات از دستگاه های آلوده (تعداد)	میزان افزایش حملات از دستگاه های آلوده (درصد)
پاییز ۱۴۰۳	۵۷.۲۱۸	۳۵ درصد	۲۰.۰۲۶	–	–
زمستان ۱۴۰۳	۱۰۱.۷۲۰	۴۷ درصد	۴۷.۵۰۲	۲۷.۴۷۶	۱۳۷
بهار ۱۴۰۴	۲۱۵.۱۵۴	۵۶ درصد	۱۲۰.۴۸۶	۷۲.۹۸۴	۱۶۶

کاری به این واقعیت نداریم که این حجم از حملات که خدمات عمومی و حیاتی کشور را هدف قرار داده، عملا بدون پشتوانه فنی و سازمان دهی شده کشورها یا شرکت های بزرگ امکان پذیر نیست اما روی دیگر سکه این است که در این برهه حساس که کشور با ناترازی جدی انرژی و مشکلاتی چون تورم و افزایش لحظه ای نرخ ارز مواجه است، حجم زیادی از پول و انرژی کشور صرف دفع این حملات می شود که از مبدا دستگاه های آلوده ای صورت گرفته که به شکل زامبی در شبکه ارتباطی کشور عمل می کنند.

ذکر همین چند عدد که از دل گزارشات فنی استخراج شده، می گوید که اگر شرایط فیلترینگ به همین منوال پیش رود تعداد حملات DDos تازه اگر روند تصاعدی آن ادامه پیدا نکند در زمستان امسال از ۲ میلیون حمله فراتر می رود که عملا با سونامی خطرناکی در زیرساخت ارتباطی کشور مواجهیم که احتمالا دفع همه آنها به سادگی امروز نخواهد بود.

حالا اینجاست که می توانیم بگوییم روی صحبت معاون اجرایی رییس جمهوری از گزارش دستگاه های امنیتی می تواند این باشد که این حجم از دستگاه های آلوده در شبکه ارتباطی کشور این قابلیت را دارند تا بر اساس خواست دشمن، اهداف جدی تری را هدف قرار دهند و شرایط حادی را در کشور رقم بزنند.

یادمان باشد که در همین تابستان یک نمونه ساده از اختلال در تلویزیون های یکی از برندهای داخلی باعث شد، چند روز تعداد قابل توجهی از این دستگاه ها از دور فعالیت خارج شوند. حالا فرض کنید اگر در دهه آخر اسفند ماه، چنین اتفاقی برای یکی از خدمات حیاتی یا عمومی کشور رخ دهد با چه سطح از بحران اقتصادی و اجتماعی روبرو خواهیم بود!

اینجاست که تصمیم گیران کلان کشور در حوزه حکمرانی فضای مجازی باید متوجه باشند که ادامه شرایط فعلی با فیلترینگ پلتفرم های پرطرفدار، کشور را با چه شرایطی روبرو خواهد ساخت و کاهش محدودیت ها چه تاثیر مستقیمی بر رفع این بلای مدرن بدنبال خواهد داشت.

یک گزارش غیررسمی از تحلیل ترافیک رمزنگاری شده بخش بین الملل نشان می دهد که از زمان رفع فیلترینگ دو پلتفرم واتساپ و گوگل‏ پلی حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد ترافیک استفاده از VPN در کشور کاهش داده و حالا فرض کنید که اگر پلتفرم های تلگرام، ایستاگرام و یوتیوب رفع فیلتر شود چه حجم از بلای گوشی های آلوده در شبکه ارتباطی کشور را کاهش می دهد.

*امیررضا قویدل، روزنامه نگار حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات