به گزارش خبرگزاری یولن، با نزدیک شدن به دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو، چشمانداز این گفتوگوها پرسش برانگیز شده است. اینکه سرنوشت تحریمها چه خواهد شد در کنار این پرسش که مذاکرات صرفا به مسائل هستهای محدود خواهد بود سوالاتیاند که مسیر مذاکرات را تعیین می کنند. آمریکا قبلا خواستههای هستهای و غیرهستهای مثل موشکی و منطقهای را مطرح کرده بود اما طرف ایرانی میگوید فقط در مورد مسائل هستهای مذاکره خواهد کرد. اما آیا آمریکاییها همین چارچوب را خواهند پذیرفت؟ در غیر اینصورت ایران چه خواهد کرد؟
در همین زمینه یولن به گفتوگو با عباسعلی منصوری آرانی، نماینده سابق مجلس نشسته است.
این نماینده سابق مجلس می گوید «بحث موشکی یک سیاست و ابزار دفاعی کشور است که نمیتوان درباره آن مذاکره کرد نه ما، بلکه هیچ کشوری نمیتواند این کار را بکند.»
مشروح گفتوگوی یولن با این نماینده سابق مجلس را در ادامه بخوانید؛
****
* دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا به زودی در ژنو برگزاری می شود. از آنچه که تاکنون گذشته چه تحلیلی دارید و برای مذاکرات چه چشم اندازی می بینید؟
ایران در تمام این سالها همواره آمادگی ارتباط دیپلماتیک با همه کشورها را داشته و تنها خط قرمز ما رژیم صهیونیستی بوده است. با آمریکا هم مذاکره کردهایم، اما در این میان فقط آمریکاییها بودهاند که نگاه متفاوتی به مذاکره دارند. آنها همواره به دنبال این هستند که خواستههای خودشان را از ابتدا تحمیل کنند، در حالی که معنای مذاکره دقیقاً مشخص است؛ گفتوگویی است که دو طرف نظراتشان را بگویند و به یک جمعبندی برسند. اینکه آمریکا بخواهد پیش از مذاکره نتیجه نهایی را تعیین کند، روال مذاکره نبوده و نیست و ما در هیچ حوزهای چنین مذاکرهای نداشتهایم.
بنابراین، سیاست همیشگی ایران -چه در دور قبل و پیش از دولت ترامپ و چه پس از آن- اعلام آمادگی برای مذاکره بوده است. ما بر اساس برجام تا پای امضای قرارداد رفتیم و امضا هم شد؛ اما خود آمریکاییها بر اساس منش و روش ترامپ -که روشی عاقلانه و سیاستمدارانه نبود، بلکه خودخواهانه و جانبدارانه بود- بلافاصله برجام را پاره کردند. پس از آن هم ایران برای دور دوم آمادگی داشت، اما دیدید که در حین مذاکره و زمانی که کشورهای منطقه برای رسیدن به نتیجه کمک میکردند، رژیم صهیونیستی و آمریکاییها به ایران حمله کردند. این روش مذاکره واقعاً منطقی و سیاسی نیست و هیچ کشوری در دنیا چنین شیوهای را نمیپذیرد.
ایران درباره توان موشکی و نیروهای مقاومت مذاکره نمیکند
با همه این تفاسیر، دور اول مذاکرات انجام شده است. سیاست ایران همانطور که مقام معظم رهبری، دولتمردان و مجلس مشخص کردهاند، کاملاً روشن است. در بحث هستهای، برای اینکه دنیا اطمینان یابد ایران به دنبال سلاح نیست، میتوان مذاکره کرد و راهکاری یافت؛ هرچند مقام معظم رهبری حکم شرعی دادهاند که ما به دنبال سلاح هستهای نیستیم، اما برای اطمینانبخشی به جهان و دولتها، مذاکره در این مورد ممکن است.
اما در مورد موضوعاتی مثل توان موشکی، نیروهای مقاومت و مسائل غیرهستهای، مذاکره واقعاً جزو سیاستهای ما نیست. موضوع موشکی یک موضوع دفاعی است و اصلاً نمیتوانیم درباره آن مذاکره کنیم. در این مورد، مقام معظم رهبری، دولت، مجلس و تمام ارکان نظام و مردم متفقالقولاند که نمیتوان ابزار دفاعی کشور را روی میز مذاکره گذاشت.
بنابراین مشخص است که در مورد هستهای میشود مذاکره کرد و حتماً هم مذاکره خواهیم کرد، اما در مورد مسائل و ابزارهای دفاعی به هیچوجه امکان مذاکره وجود ندارد. امیدواریم جمهوری اسلامی همانطور که تا کنون با سیاست مشخص پیش رفته و نتایج خوبی گرفته، ادامه دهد. ما خیلی نگران نیستیم؛ سیاست و دشمنی آمریکاییها مشخص است و اینطور نیست که اقتصاد ما صرفاً به مذاکره وابسته باشد. آنها همیشه این دشمنی را داشتهاند، اما ما صادقانه وارد میدان شدهایم و انشاءالله این مسیر را ادامه خواهیم داد.
فقط درباره مسئله هستهای مذاکره میکنیم
* تا الان آمریکاییها در سیاستهای اعلامیشان چند شرط یا خواسته مطرح کرده بودند از جمله بحث موشکی و مسائل منطقهای. فکر میکنید که حالا در سیاست اعمالیشان در مذاکرات هم چنین چیزی را دنبال کنند؟ و اگر دنبال کنند ایران چه خواهد کرد؟
اینکه آمریکاییها در عمل چه چیزی را دنبال کنند نمیدانم؛ باید ببینیم، چون واقعاً نمیشود فهمید که آنها چه میخواهند بگویند. اما آنچه ایران اعلام کرده و مردم از دولتمردان و مذاکرهکنندگان ما میخواهند، این است که ما تنها در مورد مسئله هستهای مذاکره میکنیم. بحث موشکی چون یک سیاست و ابزار دفاعی برای ماست، نمیتوانیم در مورد سیستمهای دفاعی خودمان مذاکره کنیم؛ نه ما، بلکه هیچ کشوری نمیتواند این کار را بکند.
ما در این سالها نشان دادیم و تجربه جنگ هشتساله و سایر درگیریها را پشت سر گذاشتیم و دیدیم که به ابزارهای دفاعی نیاز داریم که موشک یکی از آنهاست. بنابراین ما نمیتوانیم در مورد برد و انواع موشک صحبت کنیم.
اما در مورد موضوع هستهای و برای اطمینان از اینکه دستیابی به بمب هستهای نداریم، بله امکان مذاکره هست. برای راستیآزمایی و اینکه کشورهای دنیا مطمئن شوند ایران سلاح هستهای ندارد و استفاده صلحآمیز میکند، در این مورد میشود مذاکره کرد. اما در مورد سایر موارد، یقیناً سیاست نظام جمهوری اسلامی، خواست مردم و تأکید مقام معظم رهبری تا امروز بر عدم مذاکره بوده است.
امکان ندارد بتوانند به ایران ضربه بزنند
* اینکه آمریکاییها ناوهای خودشان را آوردند نزدیک به ایران چه معنایی دارد؟ یا حتی در دور اول مذاکرات شاهد این بودیم که فرمانده سنتکام به مذاکره کنندگان آمریکایی پیوست؟
اینکه در ذهن آنها چه میگذرد مشخص نیست، اما آنچه روشن است این است که این اقدامات بیشتر برای ایجاد رعب، وحشت و واهمه است. اما واقعاً آیا در این ۴۷ سال، ایران از اینگونه سلاحها و موارد ترسیده است؟ بعید میدانم. تا کنون جمهوری اسلامی، مردم، دولتمردان و نیروهای نظامی ایران نترسیدهاند؛ ضمن اینکه اکنون پس از ۴۷ سال، ما نسبت به سالهای اول انقلاب بسیار آمادهتر هستیم.
آیا واقعاً این اقدامات ترسی برای مردم ما ایجاد میکند؟ خیر. ضمن اینکه اینطور نیست که چون آنها سلاح آوردهاند، دیگر امن باشند و فقط ما ناامن باشیم. اکنون با وجود سلاحهای مناسب و قدرت دفاعی و نظامی که ارتش و سپاه در سراسر کشور دارند، امکان ندارد آنها بتوانند ضربهای به ایران بزنند و به راحتی منطقه را ترک کنند، یا امتیازی از ایران بگیرند.
بله، ممکن است هدفشان این باشد، اما یقیناً نتیجهای نخواهند گرفت. با آوردن این ناوها، کشتیها و سلاحها به منطقه، بیشتر برای خودشان هزینه میتراشند. ضمن اینکه حضور آنها چیز جدیدی نیست و از قبل هم در اینجا پایگاه داشتهاند. حجم پایگاههایی که آمریکا در منطقه دارد، کمتر از ناوهایی که آورده نیست. اگر قرار بود بترسیم، تا الان از همین پایگاهها میترسیدیم. بنابراین، نه ترس و واهمهای در ایران وجود دارد و نه آنها میتوانند از این طریق امتیازی بگیرند.
باید از ظرفیتهای داخلی خودمان استفاده کنیم
* احتمال درگیری نظامی را چقدر میدانید؟
من تحلیلی در این زمینه ندارم، اما امیدواریم که جنگی رخ ندهد؛ چرا که جنگ برای هیچکس خوب نیست. با این حال، ما قطعاً آمادگی داریم؛ هم مردم ما و هم نیروهای نظامی، ارتش و سپاه ما آمادگی دارند و هراسی در این زمینه ندارند.
امیدواریم که واقعاً جنگی رخ ندهد، چون این جنگ آسیبی برای همه کشورهای منطقه است و فقط مختص ایران نیست. مطمئناً همانطور که حضرت آقا فرمودند، این یک جنگ منطقهای است؛ جنگی نیست که صرفاً بین دو ناو انجام شود، بلکه جنگی است که ممکن است فراگیرتر شود و این اصلاً خوب نیست.
* اگر این مذاکرات به سرانجام برسد، چقدر میتواند در وضعیت معیشتی و نارضایتیهای مردم تاثیرگذار باشد؟
واقعاً نباید خیلی روی این مسائل حساب باز کرد. ما باید از ظرفیتهای داخلی خودمان استفاده کنیم. تا الان هم همین بوده است؛ یعنی واقعاً اینطور نبوده که ما در انتظار باشیم آمریکا در مذاکرات چه پوئن یا امتیازی به ما میدهد.
البته طبیعتاً بله، اگر بتوانیم در این مذاکرات کاری کنیم که تحریمهای ناجوانمردانه -که واقعاً صادقانه نیست و اجحاف در حق مردم ایران است- برداشته شود، طبیعتاً کمک است. اما ما با تحریم بزرگ شدهایم و زندگی کردهایم. ۴۷ سال است که در حقیقت با همین شرایط زندگی میکنیم و از اول انقلاب در زمینههای مختلف تحریم بودهایم.
بنابراین نباید خیلی به امید این بود که مذاکره به چه نتیجهای میرسد. به نظرم ظرفیتهای داخلی خیلی خوبی داریم و امیدواریم انشاءالله بتوانیم تحریمها را کم کنیم.
۳۱۲۱۱
