به گزارش یولن، یکی از شگفتانگیزترین پرسشها که شاید کمتر کسی به آن فکر کرده باشد این است: هرم بزرگ جیزه چند وجه دارد؟ اگر تصور میکنید پاسخ این سوال چهار است، باید بگوییم اشتباه میکنید. این هرم بزرگتر از آن است که هندسه سادهای برای آن قائل شویم. آنچه در ادامه خواهید خواند، نشان میدهد که این شاهکار معماری با ویژگیهای پیچیدهتری طراحی شده که حتی امروز، پس از قرنها تحقیق، هنوز تمام اسرار آن فاش نشده است.
ساختار واقعی هرم: چهار وجه یا هشت وجه؟
به نقل از یک پزشک، برخلاف تصور عمومی که هرم بزرگ جیزه را چهاروجهی میداند، این بنا در واقع دارای هشت وجه است. این کشف اولین بار در سال ۱۹۲۶ توسط یک خلبان نیروی هوایی بریتانیا به نام پی. گرووز (P. Groves) انجام شد. او در حین پرواز بر فراز هرم، عکسهایی هوایی گرفت که انحنای ظریفی را در هر یک از وجوه اصلی هرم نشان میداد.
این انحناها که از سطح زمین قابل مشاهده نیستند، باعث میشوند که هر یک از وجوه اصلی هرم به دو بخش تقسیم شوند. این ویژگی منحصربهفرد که به «تقعر» (Concavity) معروف است، هرم بزرگ جیزه را از یک هرم ساده چهاروجهی به یک هرم هشتوجهی تبدیل کرده است. طبق پژوهش انجامشده توسط آکِیو کاتو (Akio Kato) از دانشگاه کاناگاوا (Kanagawa University) ژاپن، این تقعر از پایه تا رأس هرم امتداد دارد و تنها از نمای هوایی یا با نورپردازی مناسب دیده میشود.
چرا هرم بزرگ جیزه هشتوجهی است؟
این ویژگی ساختاری فراتر از یک انتخاب تزئینی یا تصادفی است. محققان معتقدند که این تقعر به دلایل مهندسی و برای افزایش پایداری هرم در برابر نیروهای طبیعی طراحی شده است. لایههای مایل در کنار پایهای مستحکم، باعث میشوند که هرم در برابر زلزله، فشار گرانشی و حتی طوفانهای شدید مقاومت بیشتری داشته باشد.
طبق پژوهشهای انجامشده، هرم بزرگ جیزه در طول عمر ۴۵۰۰ ساله خود بیش از ۵۰۰ بار طوفانهای بارانی شدید را تجربه کرده است. در این شرایط، لایههای مایل به مرور زمان فشردهتر و مستحکمتر میشوند، در حالی که لایههای کاملاً مسطح در چنین شرایطی به تدریج ضعیفتر شده و دچار فرسایش میشوند. این طراحی هوشمندانه نشان میدهد که سازندگان هرم نه تنها به زیبایی بنا، بلکه به دوام و پایداری آن در طول زمان توجه داشتهاند.
آیا این طراحی عمدی بوده است؟
با وجود شگفتیهای مهندسی هرم بزرگ جیزه، همچنان مشخص نیست که آیا ویژگی هشتوجهی آن بهطور عمدی طراحی شده یا نتیجهای خوشایند از محاسبات ساختاری بوده است. برخی از راهروها و اتاقهای مهر و موم شده داخل هرم نشان میدهند که سازندگان در طول ساخت بنا، تغییراتی در طراحی ایجاد کردهاند یا بخشهایی را به دلیل ناپایداری رها کردهاند.
شواهد موجود نشان میدهند که این ویژگی ممکن است ترکیبی از خلاقیت و مهندسی باشد. اگرچه شواهدی وجود دارد که نشان میدهد مصریان باستان بسیار دقیق عمل کردهاند، ممکن است برخی از این ویژگیها به مرور زمان و با توجه به فشارها و شرایط محیطی، نقش خود را در استحکام بنا ایفا کرده باشند.
۵۸۵۸
