فاخره بهبهانی: دکتر مجتبی کرباسی، پزشک و مشاور سبک زندگی سالم و درمانگر دیابت و چاقی در گفتگو با یولن میگوید: کربوهیدراتها دو دسته سالم و ناسالم دارند. کربوهیدراتهای ناسالم مثل آرد و نان و برنج سفید، قند و شکر، شیرینی جات، آبمیوه، نوشیدنیهای قند دار و نوشابهها از این جمله اند و تاکید میشود اگر میخواهید در مورد سلامت خودتان جدی باشید، اینها را حذف کنید نه اینکه فقط کمتر بخورید. واقعیت این است که سم کمتر، فقط شما را کمیآرامتر یا دیرتر میکشد. اما دسته دوم مواد قندی و نشاسته دار طبیعی و سالم یا همان غذاهای حاوی کربوهیدرات سالم شامل نان آرد کامل، برنج سبوس دار، میوه، سبزیجات سبز و نشاسته دار، حبوبات، لبنیات، عسل و… هستند که میزان مجاز مصرف آنها بسته به شرایط بدن متفاوت است.
سالمید یا بیمار؟
اگر سالم هستید و هیچ بیماری متابولیک ندارید، کربوهیدراتهای سالم میتواند حدود ۴۰ درصد از سهم انرژی غذای روزانه شما باشد و نه بیشتر. مقدار زیادتر، شما را به تدریج به سمت اختلال متابولیک میبرد. تجربه ثابت کرده که کربوهیدرات بالای ۵۰ درصد در غذای روزانه در نهایت سبب اختلال متابولیک میشود. اما اگر بیماری متابولیک دارید یعنی چاق هستید یا کبد چرب، چربی خون بالا، پرفشاری خون، کم کاری تیرویید، تنبلی تخمدان، اوره بالا، نقرس و قند خون بالا و دیابت دارید، میزان مصرف کربوهیدرات شما به شدت بیماری و اینکه چقدر در مسیر سندروم متابولیک پیش رفته اید، بستگی دارد.
ارزیابی با پزشک است
ارزیابی مساله فوق گاهی سخت است و نیاز به بررسی کلینیکی و آزمایشگاهی و ویزیت و ارائه شرح حال به پزشک آشنا به بیماریهای متابولیک دارد. گاهی لازم است یک دوره درمان رژیم پاکسازی با حداقل کربوهیدرات داشته باشید. فرد دیگری ممکن است یک دوره رژیم کتوژنیک بگیرد یا برای بیمار دیگر احتمال دارد رژیم کم کربوهیدرات تجویز شود. به همین ترتیب شرایط افراد متفاوت است و میزان کربوهیدرات مجاز هم متفاوت. بنابراین تشخیص را به درمانگر بسپارید و خودتان را با کسی مقایسه نکنید و از کسانی که صلاحیت تجویز و درمان ندارند نسخه و توصیه نگیرید.
کدام غذاها حاوی بیشترین قند و نشاسته هستند؟
اگر میخواهید به عنوان روش غذایی ضد دیابت، زیر نظر پزشک نوعی از رژیم کم کربوهیدرات را شروع کنید، ممکن است این پرسش برای تان مطرح شود که کربوهیدراتها یا به عبارتی مواد قندی و نشاسته ای در کدام غذاها حضور پررنگ تری دارند. باید بدانید که موز، انگور، خرما و خربزه، میوههای حاوی بیشترین قند ساده فروکتوز هستند. در گروه غلات عمدتا نان و فرآوردههایی مثل پاستا، ماکارونی، برنج، ذرت و در گروه حبوبات، لوبیا و نخود، میزانی کربوهیدرات دارند اما همراه با فیبر زیاد. شیر و برخی لبنیات هم دارای قند لاکتوز هستند. از سبزیهای دارای نشاسته نیز میتوان به سیب زمینی، هویج، چغندر، نخودفرنگی و شلغم اشاره کرد. گروه تخم مرغ، گوشت، چربیها و روغنها هم فاقد قند هستند. انواعی از غذاهای دارای قند و نشاسته به ویژه انواع فرآوری شده در مقایسه با پروتئینها و چربیها، بیشترین خیز قندی و انسولینی را در خون ایجاد میکنند و بیشترین عامل مقاومت به انسولین و چاقی و دیابت هستند. در نهایت تاکید میشود اگر میخواهید سالم باشید و سالم بمانید، کربوهیدرات ناسالم را کامل از برنامه غذایی خود حذف کنید.
۴۷۲۳۲
