نگار علی- گزارش سال ۲۰۲۵ گوگل در بخش «یک سال در جستوجو» (Year in Search)، منتشر شد؛ براساس این گزارش سال ۲۰۲۵ برای کاربران ایرانی، سال عبور از موتورهای جستوجوی سنتی به سمت دستیاران هوشمند بود. با وجود محدودیتهای اینترنتی، کاربران ایرانی به شکلی گسترده به سمت جمنای (Gemini) و دیپسیک (DeepSeek) کوچ کردند.
پرسشهای ایرانیان از حالت کلمهمحور به پرسشهای ترکیبی مثل «چطور داراییام را در برابر تورم حفظ کنم؟» یا «بهترین استراتژی برای خرید خودرو در بورس چیست؟» تغییر یافت.
ردهبندی کلیدواژههای داغ در ایران (۲۰۲۵)
در سال ۲۰۲۵ به ترتیب موضوعهای، قیمت طلا و دلار، چتبات جمنای و ثبت نام خودرو، سه تا از موضوعاتی بودند که بیشترین جستوجو برای آنها انجام گرفت و پس از آن به ترتیب موضوعهای استخدام، فیلترشکن، دیپسیک، همستر، آیفون ۱۷، مهاجرت به آلمان و عمان و دیجیموویز در بین در جستوجوی برتر بودند.
اینفوگرافیکهای زیر نشاندهنده اولویتهای ذهن جمعی ایرانیان در سالی است که گذشت:
وقتی «ایران» ترند جهانی شد
در سال ۲۰۲۵، ایران تنها یک موضوع جستوجو برای ساکنانش نبود، بلکه به رتبه ۸ جستوجوهای عمومی جهان رسید.
در ماه ژوئن، به دنبال درگیری مستقیم نظامی میان ایران و رژیم صهیونیستی، نام ایران با جهش ۵۰۰۰ درصدی در ترافیک جهانی وب روبرو شد. در ۲۲ ژوئن، زمانی که گزارشهایی از بمباران سایتهای هستهای توسط ایالات متحده منتشر شد، ترافیک گوگل در مورد «توانمندی موشکی ایران» و «امنیت تنگه هرمز» رکورد تاریخ اینترنت را شکست.
این واقعه باعث شد تا کاربران در سراسر جهان نه تنها به دنبال اخبار فوری، بلکه به دنبال تحلیلهای عمیقتر در مورد زیرساختهای ایران باشند. بر اساس گزارشهای تحلیل رفتار کاربران، پرسشهایی نظیر «توانمندی موشکی ایران»، «وضعیت پناهگاهها در تهران» و «تاثیر جنگ بر قیمت جهانی نفت و طلا» از جمله مواردی بودند که توسط سیستمهای هوش مصنوعی پاسخ داده شدند. این حجم از جستوجو نشان میدهد که ایران در سال ۲۰۲۵ به «قطبنمای امنیتی» خاورمیانه تبدیل شده بود و هرگونه تحولی در این کشور، به سرعت در دادههای دیجیتال کاربران از توکیو تا نیویورک منعکس میشد.
گزارش گوگل نشان میدهد که در سال ۲۰۲۵، نام ایران حتی از واژگان بسیار محبوبی نظیر «آیفون ۱۷» نیز بیشتر جستوجو شده است. این واقعیت نشاندهنده آن است که در لحظات بحرانی، واقعیتهای ژئوپولیتیک بر علایق مصرفگرایانه غلبه میکنند. از سوی دیگر، کنجکاوی مردم جهان در مورد وضعیت اینترنت در ایران و نحوه استفاده کاربران ایرانی از فناوریهای محدودشده، باعث شد تا کلیدواژههایی نظیر «اینترنت ایران»، «استارلینک در ایران» و «بلاکچین ایرانی» در میان متخصصان امنیت سایبری و خبرنگاران حوزه فناوری ترند شود.
همچنین، مهاجرت گسترده و حضور جامعه بزرگ ایرانیان در خارج از کشور، به عنوان یک تقویتکننده ترافیک (Traffic Amplifier) عمل کرد. ایرانیان خارج از کشور در زمان بحرانهای داخلی، با جستوجوی مداوم اخبار و اشتراکگذاری آنها، باعث شدند تا نام کشور در صدر الگوریتمهای گوگل باقی بماند.
دادههای گوگل از رفتار فناورانه ایرانیان در ۲۰۲۵
دادههای گوگل نشان میدهد که ایرانیان در سال ۲۰۲۵ یکی از «فناورترین» جوامع در شرایط بحران بودهاند:
-
رشد جستوجو برای پردازندههای گرافیکی (GPU) در ایران نشان داد که بخش بزرگی از جامعه نه برای بازی، بلکه برای استخراج رمزارز یا پردازش هوش مصنوعی به دنبال دور زدن تحریمهای سختافزاری هستند.
-
با حضور ۲۲ درصد از جمعیت در بازار ارزهای دیجیتال، عباراتی مانند «کیف پول امن» و «نقد کردن درآمدر ارزی» بیش از هر زمان دیگری ترند شدند.
-
جستوجوی عبارت «اجارهبها» و «وام ودیعه مسکن» در کلانشهرها به شکلی بیسابقه با واژه «حاشیهنشینی» گره خورد.
فرهنگ عامه: شکاف نسلی و زبان «آلفا» در ایران
در کنار اخبار جنگ و قیمت دلار، نوجوانان ایرانی (نسل آلفا) همگام با روندهای جهانی حرکت کردند. جستوجوی معنای اصطلاحات زیر توسط والدین ایرانی در گوگل جهش داشت:
-
Sigma و Rizz: مفاهیمی که در شبکههای اجتماعی فارسیزبان بومیسازی شدهاند.
-
سریالها: در حالی که جهان درگیر Squid Game ۳ بود، در ایران جستوجو برای پلتفرمهای دانلود فیلم به دلیل محدودیتهای استریم بینالمللی، کماکان در صدر بود.
فرونشست و آلودگی هوا در صدر جستوجوها
برخلاف سالهای گذشته که بحرانهای اقلیمی در حاشیه بودند، در سال ۲۰۲۵ «فرونشست زمین» و «آلودگی هوا» به لیست ۱۰ جستوجوی برتر در استانهای اصفهان، تهران و کرمان رسید. این نشاندهنده تبدیل شدن مسائل زیستمحیطی از یک بحث فانتزی به یک «تهدید آنی برای سکونت» است.
گزارش گوگل ثابت میکند که ایران در سال ۲۰۲۵، در تلاقی دو دنیای متفاوت زیسته است: دنیایی که در آن به دنبال آخرین نسخه هوش مصنوعی (Gemini) برای عقب نماندن از قافله تمدن است، و دنیایی که در آن هر لحظه قیمت مثقال طلا را برای حفظ بقای اقتصادی جستوجو میکند.
در سال ۲۰۲۶، انتظار میرود با نفوذ بیشتر هوش مصنوعی در گوشیهای موبایل، جستوجوی تصویری و صوتی در ایران برای «یافتن کالاهای ارزانتر» و «آموزش مهارتهای جدید» به ابزار اصلی عبور از بحرانهای اقتصادی تبدیل شود.
۲۲۷۲۲
